Hỷ thần và Tài thần là gì?
Trong lịch dân gian, Hỷ thần được hiểu là vị thần đem lại niềm vui, tin mừng, chuyện hòa hợp trong gia đình; Tài thần là vị thần gắn với của cải, buôn bán, công việc làm ăn. Hướng của hai vị này được ghi trong lịch theo từng ngày, và người ta tin rằng xuất hành về phía đó sẽ gặp thuận lợi hơn.
Đây là niềm tin truyền thống, mang ý nghĩa tinh thần là chính. Với nhiều gia đình, việc chọn hướng đầu năm giống một nghi thức nhỏ: dừng lại một chút, nghĩ về điều mình mong cho năm mới và bước ra cửa với tâm thế tích cực.
Xuất hành đầu nămDùng thử ngay trên nhanso.netHỷ thần và Tài thần khác nhau thế nào?
Hai hướng này thường không trùng nhau trong cùng một ngày, nên người ta phải chọn một trong hai hoặc đi theo cả hai ở hai thời điểm khác nhau. Cách hiểu phổ biến như sau:
- Hỷ thần: gắn với niềm vui, hòa thuận, chuyện hôn nhân, con cái, tin mừng; phù hợp khi bạn mong một năm êm ấm.
- Tài thần: gắn với tiền bạc, buôn bán, công việc; phù hợp khi bạn sắp khởi sự việc kinh doanh hoặc muốn công việc suôn sẻ.
- Có người chọn Hỷ thần cho lần xuất hành đầu tiên trong ngày và Tài thần cho chuyến đi sau đó để cân bằng cả hai.
Hướng được xác định thế nào?
Hướng của hai vị thần thay đổi theo can của ngày, vì vậy mỗi ngày có hướng riêng và mỗi năm khác nhau. Bài này không đưa bảng hướng cố định, vì dùng sai ngày sẽ dễ gây nhầm lẫn. Cách chắc chắn nhất là xem lịch của đúng ngày bạn định xuất hành, nơi thường ghi rõ hướng Hỷ thần và Tài thần.
Hãy xem hướng vào buổi tối trước hôm xuất hành để từ tốn chuẩn bị, thay vì vội vàng sáng mùng một.
Một điều cần lưu ý nữa: các sách thường chia theo tám hướng (đông, tây, nam, bắc, đông bắc, đông nam, tây bắc, tây nam), nên khi chỉ hướng bằng la bàn hoặc điện thoại hãy đứng ở cửa nhà mình làm điểm xuất phát.
Xem hướng trong lịch từng bước
Nếu bạn dùng lịch giấy, lịch treo tường hay ứng dụng lịch, các bước dưới đây giúp tìm đúng thông tin cho ngày xuất hành. Mùng 1 Tết Đinh Mùi 2027 rơi vào thứ Bảy, 6/2/2027; hãy xem trang lịch của đúng ngày đó chứ không dùng hướng của năm trước.
- Xác định ngày bạn định xuất hành, thường là mùng 1 hoặc một ngày đầu năm khác.
- Mở lịch đúng ngày đó và tìm mục ghi hướng xuất hành, thường có chữ Hỷ thần và Tài thần.
- Ghi lại hướng, ví dụ đông nam hay tây bắc, rồi mở la bàn trên điện thoại hoặc bản đồ.
- Đứng ở cửa chính, xác định hướng đó nằm về phía nào của con đường ngoài cửa.
- Chọn một điểm đến gần, dễ đi nằm theo hướng ấy như chùa, đền, công viên, nhà người thân.
Nếu lịch nhà bạn không ghi, bạn có thể dùng lịch vạn niên hoặc ứng dụng lịch uy tín, và nên đối chiếu hai nguồn để chắc chắn đúng ngày.
Cách dân gian thường làm
Cách phổ biến nhất là ra khỏi cửa nhà theo hướng đã chọn rồi đi một đoạn ngắn, chẳng hạn đến một ngôi chùa, đền, công viên hay nhà người thân gần đó, sau đó mới tiếp tục đi các nơi khác. Một số gia đình chọn giờ hoàng đạo để bước ra cửa.
- Chọn một điểm đến gần, dễ đi, đúng hướng đã xem.
- Mang theo chút lộc nhỏ hoặc một nụ cười, một lời chúc.
- Đi cùng người thân, mọi người cùng vui là điều quan trọng nhất.
- Sau đó, đi chúc Tết các nơi theo lịch bình thường của gia đình.
Khi không tiện đi đúng hướng
Có nhiều lý do khiến hướng đã chọn không đi được: nhà ở ngõ một chiều, đường đông, gia đình phải về quê, hoặc trẻ nhỏ, người già cần di chuyển nhẹ nhàng. Người xưa cũng không bắt ép: nhiều người xuất hành “tượng trưng”, tức là bước ra cửa chính hoặc cửa sổ hướng đó, hoặc đi vòng một đoạn ngắn rồi đổi hướng.
Nếu một năm phải chọn giữa Hỷ thần và Tài thần, hãy chọn theo điều bạn cần hơn: người cần nhiều niềm vui đoàn tụ có thể ưu tiên hướng Hỷ thần, người sắp khởi sự việc kinh doanh có thể ưu tiên hướng Tài thần. Còn nếu cả hai đều bất tiện, bỏ qua cũng không sao; sự bình an và vui vẻ của gia đình quan trọng hơn bất kỳ hướng nào.
Những tình huống đặc biệt: ở chung cư, ở xa, đi chung nhiều người
Ở chung cư, việc “ra cửa theo hướng” có thể không rõ ràng vì cửa căn hộ mở vào hành lang. Khi đó, bạn có thể lấy hướng từ cửa chính của tòa nhà hoặc chọn một điểm đến nằm đúng hướng so với căn hộ. Nếu tòa nhà khó đi theo hướng ấy, bước ra ban công nhìn về hướng đó rồi cầu chúc cũng là cách làm đơn giản.
Nếu cả nhà về quê ăn Tết, hãy lấy nhà nội hay nhà ngoại làm điểm xuất phát. Khi đi xa bằng xe, việc xuất hành đầu năm thường chỉ mang tính tượng trưng: bước ra khỏi cửa nhà đúng hướng, đi một đoạn ngắn rồi lên xe đi tiếp theo lộ trình thật.
Nên nhìn phong tục này ở mức nào?
Hỷ thần, Tài thần là một nét văn hóa vui trong dịp đầu xuân, không phải điều kiện để năm mới tốt đẹp. Nhiều người biết rõ điều này và vẫn thích làm, vì đó là cái cớ để cả nhà cùng ra khỏi cửa, đi chùa, gặp họ hàng và nói với nhau những lời tử tế.