Đọc chỉ số đường huyết
Đường huyết lúc đói, sau ăn, HbA1c bao nhiêu là bình thường.
Ngưỡng đường huyết (ADA)
| Xét nghiệm | Bình thường | Tiền ĐTĐ | Ngưỡng ĐTĐ |
|---|---|---|---|
| Lúc đói (mmol/L) | < 5,6 | 5,6–6,9 | ≥ 7,0 |
| Sau nghiệm pháp 2 giờ (mmol/L) | < 7,8 | 7,8–11,0 | ≥ 11,1 |
| HbA1c (%) | < 5,7 | 5,7–6,4 | ≥ 6,5 |
| Ngẫu nhiên (mmol/L) | — | ≥ 11,1 kèm triệu chứng | |
ĐTĐ: đái tháo đường. 1 mmol/L glucose ≈ 18 mg/dL. Hạ đường huyết khi dưới 3,9 mmol/L (70 mg/dL).
Giữ đường huyết ổn định
- Ăn bữa đều đặn; ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt, rau xanh; bớt cơm trắng, bánh kẹo, nước ngọt.
- Đi bộ 10 đến 15 phút sau bữa ăn giúp giảm đường huyết sau ăn.
- Giảm 5 đến 7% cân nặng ở người thừa cân giúp giảm đáng kể nguy cơ đái tháo đường.
- Người trên 35 tuổi hoặc có nguy cơ (thừa cân, gia đình có người bị đái tháo đường) nên xét nghiệm định kỳ.
Về công cụ đọc chỉ số đường huyết
Nhập kết quả đường huyết (lúc đói, sau nghiệm pháp 2 giờ, đo ngẫu nhiên) hoặc HbA1c, theo mmol/L hay mg/dL, để biết chỉ số nằm ở mức bình thường, tiền đái tháo đường hay ngưỡng đái tháo đường theo Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA), cũng là ngưỡng Bộ Y tế Việt Nam sử dụng.
Chẩn đoán đái tháo đường cần bác sĩ và thường phải xét nghiệm lặp lại. Đường huyết dưới 3,9 mmol/L (70 mg/dL) là hạ đường huyết; nếu kèm vã mồ hôi, run, lơ mơ, hãy ăn ngay đồ ngọt và đi khám.
Đọc kết quả thế nào?
Công cụ phân loại theo từng loại xét nghiệm vì mỗi loại có ngưỡng riêng. Lúc đói: dưới 5,6 mmol/L bình thường, 5,6 đến dưới 7,0 tiền đái tháo đường, từ 7,0 trở lên ở ngưỡng đái tháo đường. Sau nghiệm pháp uống 75 g glucose 2 giờ: dưới 7,8, 7,8 đến dưới 11,1, và từ 11,1. HbA1c: dưới 5,7%, 5,7 đến dưới 6,5%, từ 6,5%. Đường huyết đo ngẫu nhiên chỉ có mốc 11,1, trên mức này cần đi khám. Dưới 3,9 mmol/L thì công cụ báo hạ đường huyết.
Kết quả có thể lệch do cách đo. Đường huyết lúc đói đòi hỏi nhịn ăn ít nhất 8 tiếng; chỉ cần một ly nước ngọt hay bữa sáng trước khi lấy máu là số đã khác. Máy đo đường tại nhà cho sai số khoảng vài chục phần trăm so với xét nghiệm tại phòng lab, nên không dùng một lần đo tại nhà để kết luận. Căng thẳng, ốm, thiếu ngủ và một số thuốc cũng làm đường huyết tăng tạm thời.
HbA1c phản ánh trung bình 2 đến 3 tháng, nên ít dao động hơn đo từng ngày. Tuy vậy, thiếu máu, thiếu sắt, bệnh hồng cầu hoặc mới truyền máu có thể làm HbA1c lệch. Ước tính đường huyết trung bình hiện ra theo công thức (28,7 × HbA1c − 46,7) chia 18, chỉ để hình dung. Việc chẩn đoán phải dựa trên bác sĩ, thường cần lặp lại xét nghiệm hoặc có hai chỉ số cùng vượt ngưỡng.
Ví dụ: đường huyết lúc đói 110 mg/dL và HbA1c 5,9%
- Chọn xét nghiệm lúc đói, đơn vị mg/dL, nhập 110.
- Công cụ đổi sang mmol/L bằng cách chia 18: 110 chia 18 được 6,1 mmol/L.
- So với bảng lúc đói, 6,1 nằm giữa 5,6 và 7,0 nên thuộc nhóm tiền đái tháo đường.
- Nhập tiếp HbA1c 5,9%: nằm giữa 5,7 và 6,5 nên cũng thuộc nhóm tiền đái tháo đường.
- Từ HbA1c 5,9% ước tính đường huyết trung bình khoảng (28,7 × 5,9 − 46,7) chia 18, tức khoảng 6,8 mmol/L.
Cả hai chỉ số đều ở mức tiền đái tháo đường; nên mang kết quả đến bác sĩ để được kiểm tra lại và tư vấn.
Khi nào nên đi khám?
- Khát nhiều, tiểu nhiều, sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi kéo dài hoặc vết thương lâu lành.
- Có kết quả lúc đói từ 7,0 mmol/L, HbA1c từ 6,5% hoặc đường huyết ngẫu nhiên từ 11,1 mmol/L.
- Kết quả thuộc nhóm tiền đái tháo đường: nên khám để được hướng dẫn thay đổi lối sống và hẹn xét nghiệm lại.
- Hạ đường huyết lặp lại, run, vã mồ hôi, lơ mơ; nếu người bệnh lú lẫn, không tỉnh táo hoặc co giật, gọi 115.
- Đang mang thai và đường huyết cao ở bất kỳ lần nào, hoặc trong gia đình có người đái tháo đường và bạn thuộc nhóm nguy cơ.
Câu hỏi thường gặp
Đường huyết lúc đói bao nhiêu là bình thường?
Dưới 5,6 mmol/L (100 mg/dL) là bình thường; 5,6 đến 6,9 mmol/L (100 đến 125 mg/dL) là tiền đái tháo đường; từ 7,0 mmol/L (126 mg/dL) trở lên là ngưỡng đái tháo đường nếu lặp lại.
HbA1c bao nhiêu là bình thường?
HbA1c dưới 5,7% là bình thường; 5,7 đến 6,4% là tiền đái tháo đường; từ 6,5% trở lên là ngưỡng đái tháo đường.
Đổi mmol/L sang mg/dL thế nào?
Với glucose, nhân mmol/L với khoảng 18 để ra mg/dL. Ví dụ 5,6 mmol/L ≈ 100 mg/dL.
Có cần nhịn ăn trước khi đo HbA1c không?
Không cần. HbA1c phản ánh nhiều tuần gần nhất nên bạn có thể xét nghiệm vào bất kỳ lúc nào trong ngày, kể cả khi vừa ăn.
Vì sao đo ở nhà và ở phòng xét nghiệm khác nhau?
Máy đo tại nhà dùng máu mao mạch đầu ngón tay và có sai số cho phép khá rộng, còn phòng xét nghiệm đo huyết tương bằng thiết bị chuẩn. Ngoài ra que thử hết hạn, tay còn dính đường cũng làm lệch.
Tiền đái tháo đường có trở lại bình thường được không?
Có thể. Giảm cân vừa phải, ăn ít đường và tinh bột tinh chế, vận động đều và ngủ đủ giúp nhiều người đưa chỉ số về mức an toàn. Hãy tái khám theo lịch bác sĩ hẹn.