12 canh giờ trong ngày quy ra giờ đồng hồ
Theo cách tính cổ, một ngày chia thành 12 canh giờ, mỗi giờ dài hai tiếng và mang tên một địa chi:
- Tý 23–1 giờ, Sửu 1–3 giờ, Dần 3–5 giờ, Mão 5–7 giờ.
- Thìn 7–9 giờ, Tỵ 9–11 giờ, Ngọ 11–13 giờ, Mùi 13–15 giờ.
- Thân 15–17 giờ, Dậu 17–19 giờ, Tuất 19–21 giờ, Hợi 21–23 giờ.
Vì thế giờ Ngọ là cả khoảng từ 11 đến 13 giờ chứ không phải đúng 12 giờ trưa. Giờ Tý là giờ đặc biệt vì bắt đầu từ 23 giờ đêm hôm trước, nên nửa đêm nằm ngay giữa giờ Tý.
Giờ hoàng đạo hôm nayDùng thử ngay trên nhanso.netHoàng đạo và hắc đạo khác nhau thế nào
Mỗi canh giờ ứng với một vị thần trong nhóm 12 thần trực. Sáu thần được xem là tốt gồm Thanh Long, Minh Đường, Kim Quỹ, Thiên Đức, Ngọc Đường, Tư Mệnh; giờ gặp các thần này gọi là giờ hoàng đạo. Sáu thần còn lại là Thiên Hình, Chu Tước, Bạch Hổ, Thiên Lao, Huyền Vũ, Câu Trần; giờ gặp các thần này gọi là giờ hắc đạo.
Như vậy mỗi ngày có 6 giờ hoàng đạo và 6 giờ hắc đạo. Cách phân chia này là quan niệm dân gian dùng để chọn thời điểm bắt đầu việc quan trọng, không phải quy luật tự nhiên.
Không cần tự tính: trang âm lịch của từng ngày trên nhanso.net đã liệt kê sẵn các giờ hoàng đạo.
Vì sao giờ hoàng đạo mỗi ngày một khác
Các giờ hoàng đạo không cố định mà đổi theo địa chi của ngày. Ngày có cùng chi hoặc chi thuộc cùng cặp xung hợp thì có cùng bộ giờ. Ví dụ ngày Tý và ngày Ngọ có giờ hoàng đạo là Tý, Sửu, Mão, Ngọ, Thân, Dậu; còn ngày Dần và ngày Thân có giờ hoàng đạo là Tý, Sửu, Thìn, Tỵ, Mùi, Tuất.
Bạn không thể nhớ một giờ đẹp rồi dùng cho cả tháng, cũng không thể mượn giờ đẹp của ngày hôm trước. Mỗi lần cần giờ, hãy xem ngày đó mang chi gì rồi mới đối chiếu.
Khi nào nên chọn giờ hoàng đạo
Dân gian thường chọn giờ hoàng đạo cho những việc đánh dấu một khởi đầu: lễ động thổ, nhập trạch, khai trương, xuất hành đầu năm, đón dâu, đưa ông Công ông Táo. Với việc thường ngày như đi làm, họp, đi chợ, không cần câu nệ; lịch làm việc, an toàn và sự thuận tiện của mọi người vẫn đáng ưu tiên hơn.
Nguyên tắc chung là chọn ngày trước, rồi mới chọn giờ trong ngày đó. Giờ hoàng đạo chỉ bổ sung cho ngày tốt, không cứu được một ngày mà gia chủ vốn thấy không hợp.
Ví dụ chọn giờ cho ngày nhập trạch
Gia đình chọn nhập trạch vào một ngày Tý. Tra theo cách trên, các giờ hoàng đạo của ngày Tý là Tý, Sửu, Mão, Ngọ, Thân, Dậu. Giờ Tý và giờ Sửu rơi vào ban đêm, không tiện chuyển nhà. Giờ Mão (5–7 giờ) hơi sớm, giờ Ngọ (11–13 giờ) giữa trưa nắng và dễ đói. Giờ Thân (15–17 giờ) khá thuận lợi nếu đồ đạc đã chuyển xong.
Vì vậy gia chủ có thể chọn giờ Mão để mang bát hương và nồi nước vào nhà làm lễ, phần chuyển đồ phụ làm sau đó. Điều quan trọng là bắt đầu nghi thức trong khung giờ đã chọn; phần việc còn lại tiến hành thoải mái cả ngày.
- Chọn ngày nhập trạch trước, dựa vào tuổi gia chủ.
- Tra chi của ngày đó, lấy sáu giờ hoàng đạo.
- Loại bỏ giờ quá khuya hoặc quá sớm, giờ trùng với lịch gia đình.
- Chọn một giờ thuận tiện nhất và ghi lại để mọi người cùng biết.
Giờ tốt cho đám cưới, khai trương, xuất hành
Mỗi việc có tính chất riêng nên cách chọn giờ cũng khác một chút.
- Đám cưới: giờ đón dâu thường là buổi sáng, chọn trong các giờ hoàng đạo từ Thìn đến Ngọ để kịp giờ ăn tiệc. Nhà trai nhà gái ở xa nhau cần tính thời gian di chuyển ngược từ giờ đến nhà gái.
- Khai trương: nhiều người chọn buổi sáng để hợp ý "khai" cho cả ngày. Cửa hàng nhỏ chỉ cần mở cửa, thắp hương, bán món đầu tiên trong khung giờ đã chọn.
- Xuất hành đầu năm: nên chọn giờ vừa hoàng đạo vừa hợp lịch trình, ví dụ giờ ghé chùa hoặc đi chúc Tết đầu tiên.
- Động thổ, đổ mái: thợ thường quen làm sáng sớm, nên chọn giờ hoàng đạo buổi sáng để dễ phối hợp.
Khi bận, ở xa hoặc không giữ được đúng giờ
Nhiều gia đình đi làm xa, hoặc không thể nghỉ đúng giờ ấy. Cách thực tế là làm nghi thức ngắn đúng khung giờ chọn, như thắp một nén hương hoặc mở cửa nhà, rồi để phần còn lại vào lúc thuận tiện. Nếu thật sự không giữ được, nhiều người vẫn coi mục đích chính là sự chuẩn bị chu đáo và lòng thành.
Với việc có nhiều người tham gia, hãy chọn giờ có thể thực hiện thoải mái, cộng thêm mười lăm đến ba mươi phút dự phòng cho đường tắc hoặc khách đến muộn.
Ghi giờ dự kiến bắt đầu lên giấy hoặc nhóm chat của gia đình để mọi người cùng nắm, tránh mỗi người hiểu một kiểu.
Sai lầm thường gặp khi xem giờ
Giờ hoàng đạo hay bị hiểu nhầm vì mỗi nguồn trình bày một kiểu.
- Nhầm giờ âm lịch với giờ đồng hồ: giờ Ngọ là khoảng 11–13 giờ, không phải 12 giờ trưa cố định.
- Quên rằng giờ hoàng đạo đổi theo địa chi của từng ngày.
- Chọn giờ đẹp nhưng bỏ qua giờ giấc thực tế: nhà xa, đường tắc hoặc khách mời không đến kịp thì giờ đẹp cũng thành bất tiện.
- Cố ép đúng phút đầu của khung giờ; nhiều người hiểu chỉ cần bắt đầu việc trong khung hai tiếng đó.
- Nhầm giờ hoàng đạo với ngày hoàng đạo: ngày hoàng đạo là tính theo cả ngày, giờ hoàng đạo là tính trong ngày.