Viết nhật ký giúp ích gì?
Nhiều người cho biết viết ra giấy giúp đầu óc nhẹ hơn: những lo lắng quanh quẩn trong đầu khi được ghi lại thì trở nên rõ ràng và dễ giải quyết hơn. Viết cũng giúp bạn hiểu cảm xúc của mình, nhận ra điều gì lặp đi lặp lại trong cuộc sống, và nhớ lại những khoảnh khắc nhỏ mà thường ngày dễ trôi qua.
Nhật ký còn là nơi nói thật nhất, vì không ai chấm điểm bạn. Bạn có thể nghi ngờ, giận dữ, ghi những điều chưa dám nói với ai, và đó là cách để cảm xúc có chỗ thoát ra thay vì dồn nén.
Nhật ký không thay thế việc chăm sóc sức khỏe tinh thần chuyên môn. Nhưng như một thói quen nhẹ nhàng, nó đáng để thử, nhất là vào những giai đoạn nhiều thay đổi.
Tra cứu ngày cá nhânDùng thử ngay trên nhanso.netChọn sổ hay điện thoại?
Cách nào bạn duy trì được thì cách đó tốt hơn. Mỗi hình thức có điểm mạnh riêng:
- Sổ tay giấy: viết chậm hơn nên thường nghĩ kỹ hơn, không bị thông báo làm xao nhãng; nhưng dễ bị người khác đọc nếu để lung tung.
- Ứng dụng ghi chú trên điện thoại hay máy tính: nhanh, tiện, gõ được cả khi đi xa và tìm lại dễ; nhưng cần khóa mật khẩu và dễ bị cám dỗ lướt mạng.
- Ghi âm giọng nói: hợp với người ngại viết, nhưng cần chỗ yên tĩnh và nghe lại tốn thời gian.
- Kết hợp: ban ngày ghi nhanh vài từ vào điện thoại, tối chép lại những ý đáng giữ vào sổ.
Bắt đầu với năm phút mỗi tối
Đừng đặt mục tiêu viết cả trang mỗi ngày, vì như vậy rất dễ bỏ. Hãy chọn một khung giờ cố định, thường là trước khi ngủ, đặt đồng hồ năm phút và viết cho đến khi hết giờ. Nếu viết được ba dòng thì cũng tốt, không viết được thì chỉ cần ghi ngày và một từ mô tả hôm nay.
- Để cuốn sổ và cây bút ngay cạnh giường để không phải tìm.
- Viết tay hay gõ điện thoại đều được, miễn là bạn thấy thoải mái.
- Không sửa lỗi chính tả, không cần câu hoàn chỉnh.
- Nếu lỡ bỏ vài ngày, cứ viết tiếp, không cần viết bù.
Gắn việc viết với một thói quen có sẵn, như sau khi đánh răng hoặc sau khi tắt đèn bàn học của con. Việc nối vào nếp cũ giúp bạn nhớ dễ hơn.
Gợi ý khi không biết viết gì
Trang giấy trống đôi khi làm ta bí. Hãy chọn một trong những câu hỏi sau và trả lời thật ngắn:
- Hôm nay điều gì làm mình vui hoặc bình yên nhất?
- Điều gì làm mình bực hay mệt, và mình có thể làm gì khác vào lần sau?
- Hôm nay mình đã học được điều gì?
- Ngày mai mình muốn làm trước một việc gì?
- Có ai đó mình muốn nói lời cảm ơn không?
Nếu vẫn bí, hãy bắt đầu bằng một câu mở như “Hôm nay mình thấy…” rồi viết tiếp theo dòng suy nghĩ, không dừng lại sửa. Cũng có thể kể lại hôm nay theo trình tự: sáng, trưa, chiều, tối, mỗi buổi một câu.
Nhật ký biết ơn: ba điều nhỏ mỗi tối
Bạn cũng có thể thử viết nhật ký biết ơn: mỗi tối ghi ba điều nhỏ mình thấy biết ơn, như bữa cơm nóng, cuộc gọi của mẹ, hay ly cà phê buổi sáng. Cái hay của cách này là bạn dần để ý đến những điều tốt vốn có sẵn quanh mình.
- Đến cuối ngày, nhớ lại ba khoảnh khắc nhỏ khiến bạn dễ chịu hơn.
- Viết mỗi khoảnh khắc một câu, nói rõ cụ thể, ví dụ “Đồng nghiệp mang cho mình ly trà nóng lúc mình đang mệt”.
- Thêm một câu về lý do điều đó có ý nghĩa với bạn.
- Đọc lại cả ba câu, hít thở rồi tắt đèn ngủ.
Điều khó nhất là tránh lặp lại: đến tuần thứ hai nhiều người chỉ viết “gia đình, sức khỏe, công việc”. Hãy cố tìm chi tiết mới mỗi ngày, ngay cả khi ngày đó khá nhạt.
Ví dụ một trang nhật ký ngắn
Nhiều người ngại vì nghĩ nhật ký phải sâu sắc. Thực ra một trang nhật ký tốt có thể chỉ như sau:
“Thứ Ba. Hôm nay họp dài, mình hơi mệt nhưng buổi chiều đi bộ mười phút thì đỡ hơn. Mình hơi cáu với bạn trong nhóm vì chuyện hạn chót, mai sẽ nói lại nhẹ nhàng hơn. Biết ơn: bữa cơm mẹ nấu, tin nhắn của bạn thân, trời mát buổi tối.”
Chỉ có vài dòng nhưng đã đủ ba thứ: một sự kiện trong ngày, một cảm xúc kèm việc sẽ làm, và phần biết ơn. Sau một tháng, những dòng như vậy cho bạn một bức tranh khá rõ về mình.
Giữ nhật ký riêng tư và dùng nó lâu dài
Nhật ký chỉ có ích khi bạn dám viết thật, mà muốn viết thật thì cần yên tâm không ai đọc trộm. Nếu viết tay, hãy cất sổ nơi riêng, có thể trong ngăn kéo có khóa. Nếu viết trên điện thoại hoặc máy tính, dùng ứng dụng có khóa mật khẩu, đặt mật khẩu mạnh và không dùng chung với tài khoản khác.
Cuối tháng hoặc cuối năm, hãy đọc lại những gì mình đã viết. Bạn sẽ thấy mình đã đi qua nhiều chuyện hơn mình nhớ, và dễ nhận ra những mẫu hình lặp lại. Đó là chất liệu rất tốt cho một buổi tự tổng kết năm.
Khi nào nên để việc viết sang một bên?
Có những lúc viết nhật ký không giúp được mình, thậm chí khiến ta nghĩ quẩn hơn. Nếu viết xong bạn thấy buồn và rối hơn, hoặc cứ lặp lại những suy nghĩ tiêu cực mà không tìm được lối ra, hãy dừng lại, ra ngoài đi dạo hoặc nói chuyện với người tin cậy.
Nếu cảm giác buồn chán, lo âu, mất ngủ kéo dài, hãy tìm đến chuyên gia sức khỏe tinh thần. Nhật ký là công cụ hỗ trợ, không thay thế được việc được lắng nghe và chăm sóc đúng cách.