Công thức tính tuổi mụ
Tuổi mụ = năm âm lịch hiện tại − năm âm lịch sinh + 1. Người vừa sinh ra đã tính 1 tuổi mụ, và cứ qua Tết Nguyên đán là thêm 1 tuổi, không phụ thuộc ngày sinh nhật.
Điểm dễ nhầm nhất là chữ "năm âm lịch". Năm âm lịch đổi vào mùng 1 Tết chứ không phải 1/1 dương lịch, nên hai mốc này lệch nhau khoảng một đến hai tháng mỗi năm.
Người sinh tháng 1, tháng 2 dương lịch có thể vẫn thuộc năm âm lịch trước; khi đó năm sinh âm lịch nhỏ hơn năm dương lịch một năm.
Tính tuổi mụDùng thử ngay trên nhanso.netVí dụ tính từng bước
Ví dụ 1: người sinh tháng 5/1990 (năm Canh Ngọ). Trong năm âm lịch 2027, tuổi mụ là 2027 − 1990 + 1 = 38. Tuổi tròn của người đó cùng thời điểm là 36 hoặc 37 tùy đã qua sinh nhật hay chưa.
Ví dụ 2: người sinh ngày 20/1/1991 dương lịch vẫn thuộc năm Canh Ngọ âm lịch, nên năm sinh âm là 1990, không phải 1991. Tuổi mụ năm 2027 cũng là 38, bằng người ở ví dụ 1.
- Xác định ngày sinh dương lịch của người cần tính.
- Đổi sang năm âm lịch bằng cách xem ngày đó trước hay sau mùng 1 Tết của năm sinh.
- Lấy năm âm lịch cần xét trừ năm âm lịch sinh.
- Cộng thêm 1.
Tuổi mụ, tuổi tròn và tuổi trên giấy tờ
Có ba cách nói tuổi hay bị lẫn với nhau.
- Tuổi tròn (tuổi dương): tính theo ngày sinh dương lịch, dùng cho giấy tờ, trường học, công việc.
- Tuổi mụ (tuổi âm): tính theo năm âm lịch, cộng thêm 1, dùng trong phong tục.
- Tuổi trong cách nói thường ngày: nhiều người lấy năm hiện tại trừ năm sinh dương lịch, cho ra số nằm giữa hai cách trên.
- Hai cách lệch nhau 1 đến 2 tuổi là bình thường.
Thông thường tuổi mụ lớn hơn tuổi tròn một tuổi nếu bạn đã qua sinh nhật năm nay, hai tuổi nếu chưa qua. Riêng khoảng giữa 1/1 dương lịch và mùng 1 Tết, tuổi mụ vẫn chưa tăng nên chênh lệch có thể ít hơn.
Khi nào cần dùng tuổi mụ
Tuổi mụ chủ yếu xuất hiện trong các việc theo phong tục.
- Xem Kim lâu khi cưới hỏi, xem Kim lâu, Hoang ốc, Tam tai khi làm nhà.
- Xem sao hạn hằng năm.
- Mừng thọ theo phong tục (60, 70, 80…).
Với giấy tờ như căn cước, bảo hiểm, hồ sơ xin việc hay thủ tục hành chính, bạn luôn dùng ngày sinh dương lịch. Tuổi mụ không thay thế ngày sinh trên giấy tờ trong bất cứ trường hợp nào.
Vì sao tuổi mụ tính từ lúc mới sinh
Có nhiều cách giải thích dân gian. Một cách hay được nhắc là người xưa coi thời gian bé nằm trong bụng mẹ cũng là một phần cuộc đời, nên khi chào đời đã tính một tuổi. Cách giải thích khác gắn với việc cả làng cùng thêm tuổi vào dịp Tết, không tính theo ngày sinh từng người.
Dù lý do nào, tuổi mụ phản ánh cách nhìn gắn với năm âm lịch và vòng quay con giáp, là một phần văn hóa Á Đông. Nhiều nước trong vùng từng dùng cách tính tương tự trước khi chuyển sang tuổi tròn.
Khi trò chuyện với người lớn tuổi, bạn nên hỏi rõ họ đang nói tuổi mụ hay tuổi tròn để tránh nhầm.
Em bé sinh gần Tết thì tuổi mụ ra sao
Đây là trường hợp gây tranh luận nhất. Theo Tết Đinh Mùi 2027, ngày cuối năm là 29 tháng Chạp, thứ Sáu 5/2/2027, và mùng 1 Tết là thứ Bảy 6/2/2027. Một bé sinh vào ngày 5/2/2027 có 1 tuổi mụ khi chào đời, nhưng đến sáng hôm sau là mùng 1 Tết, bé đã lên 2 tuổi mụ.
Ngược lại, bé sinh ngay sau Tết, ví dụ ngày mùng 2, sẽ có 1 tuổi mụ suốt cả năm âm lịch đó. Vì vậy hai bé sinh cách nhau vài ngày có thể hơn kém nhau một tuổi mụ trong sổ tuổi của dòng họ. Khi cần xem tuổi cho bé để đặt tên, chọn ngày, hãy xác định năm âm lịch sinh trước rồi mới tính.
Điều này chỉ ảnh hưởng đến việc xem tuổi theo phong tục, không đổi gì về ngày sinh trên giấy khai sinh.
Mừng thọ tính theo tuổi nào
Lễ mừng thọ theo phong tục thường tính theo tuổi mụ, như lễ thượng thọ 60, 70, 80, 90. Tuy nhiên nhiều gia đình ngày nay linh hoạt: chọn ngày thuận tiện cho con cháu tụ họp, dịp sinh nhật gần nhất hoặc dịp Tết.
- Hỏi ý cụ trước khi tổ chức, vì có người thích giản dị.
- Mời họ hàng, hàng xóm thân thiết là đủ ấm cúng.
- Chú ý sức khỏe của người được mừng thọ, chọn món ăn mềm, dễ tiêu.
Lỗi hay gặp khi tự tính tuổi mụ
Đa số sai sót đến từ vài chỗ cố định.
- Lấy năm dương lịch sinh trừ thẳng cho người sinh tháng 1 hoặc tháng 2, quên mất Tết chưa tới.
- Quên cộng 1 sau khi trừ.
- Dùng sinh nhật làm mốc đổi tuổi thay vì Tết.
- Dùng tuổi mụ để điền giấy tờ, trong khi giấy tờ chỉ chấp nhận ngày sinh dương lịch.
Nếu ngại phải đổi ngày, bạn có thể dùng công cụ trên nhanso.net: nhập ngày sinh dương lịch là có năm âm lịch, tuổi mụ và các thông tin đi kèm.