Trước khi gặp người bán: chuẩn bị gì?
Việc kiểm tra bắt đầu từ trước buổi hẹn. Hãy xin người bán thông tin rõ ràng: đời máy, cấu hình, thời gian đã dùng, lý do bán, máy đã sửa chữa hay thay linh kiện chưa. Một người bán trung thực thường trả lời thoải mái và gửi được ảnh thật, không chỉ ảnh mạng.
Chọn nơi gặp đủ sáng, có ổ điện và wifi, như quán cà phê hoặc cửa hàng.
Mang theo tai nghe, USB, sạc dự phòng, một chiếc sim của bạn để thử nhanh các cổng và tính năng ngay tại chỗ.
Kiểm tra màn hìnhDùng thử ngay trên nhanso.netNgoại hình và màn hình
Hãy cầm máy lên và quan sát kỹ trước khi bật. Dấu vết va đập, ốc toét hay khe hở bất thường giữa các mảnh vỏ thường cho biết máy từng bị rơi hoặc tháo sửa.
- Vỏ không nứt, bản lề chắc, ốc vít không bị toét (dấu hiệu tháo sửa nhiều).
- Mở hình nền một màu trắng, đen, đỏ, xanh lần lượt để tìm điểm chết, hở sáng, ám màu.
- Nghiêng màn hình ở nhiều góc để kiểm tra độ sáng đều và độ phản chiếu.
- Lướt ngón tay khắp màn hình (nếu cảm ứng) để chắc không có vùng liệt.
Điểm chết hay ám vàng nhỏ ở góc là lỗi bạn nên cân nhắc trừ giá, vì khó sửa mà thay màn hình thường tốn kém.
Bàn phím, pin, kết nối
Với laptop, bàn phím và touchpad dùng nhiều nên dễ bị mòn, kẹt phím hoặc nhảy chữ. Đừng chỉ gõ vài ký tự, hãy mở một trang soạn thảo và gõ đủ cả hàng số, phím chức năng.
- Gõ thử tất cả các phím, touchpad, chuột cảm ứng.
- Xem tình trạng pin (độ chai) trong phần mềm hệ thống.
- Thử loa, micro, camera, wifi, bluetooth, các cổng sạc, USB.
- Đối chiếu cấu hình thực tế (CPU, RAM, ổ cứng) với lời quảng cáo.
Với điện thoại, hãy thử các nút vật lý, cảm biến vân tay hoặc khuôn mặt, rung, đèn flash và sạc để xem máy có nhận sạc ổn định không.
Thử máy bằng phần mềm và bài kiểm tra nhanh
Ngoài việc nhìn và sờ máy, bạn nên để máy chạy một lúc để lộ ra những lỗi mà chỉ vài phút đầu không thấy.
- Mở thông tin hệ thống để xem tên chip, dung lượng RAM, loại ổ cứng và so với tin rao bán.
- Chạy một video độ phân giải cao khoảng mười phút, theo dõi quạt có kêu to hoặc máy có nóng bất thường không.
- Rút sạc, quan sát phần trăm pin tụt nhanh hay chậm trong lúc dùng.
- Xem tình trạng ổ cứng bằng phần mềm kiểm tra sức khỏe ổ đĩa nếu người bán đồng ý.
- Kiểm tra số sê-ri trên thân máy và trong hệ thống có khớp nhau không.
Với điện thoại, hãy thử gọi, nhận cuộc gọi, quay video có tiếng, bật định vị và đặt sim của mình vào để thấy sóng ổn định. Xem kỹ phần hiển thị thông tin máy có bị can thiệp không, ví dụ khác linh kiện so với hãng công bố.
Nếu không rành kỹ thuật, nhờ một người bạn am hiểu đi cùng; đôi mắt thứ hai tiết kiệm được nhiều rắc rối hơn bạn nghĩ.
Pin chai bao nhiêu thì chấp nhận được?
Pin là bộ phận hao mòn theo thời gian và số lần sạc, nên máy cũ gần như luôn có pin kém hơn lúc mới. Hãy xem độ chai trong phần mềm hệ thống của máy, nếu có, hoặc theo dõi thời gian dùng thực tế trong lúc thử.
Khi dung lượng còn khoảng dưới 80% so với ban đầu, thời gian dùng giảm rõ; bạn nên tính chi phí thay pin vào giá mua. Ví dụ minh họa: máy rao 10 triệu nhưng cần thay pin thêm khoảng 1 triệu, vậy giá thật là 11 triệu và bạn nên so với máy cùng đời có pin tốt.
Laptop dùng chủ yếu cắm điện thì pin yếu ít ảnh hưởng hơn; với điện thoại, pin quyết định gần như cả trải nghiệm.
Giấy tờ, tài khoản và nguồn gốc máy
Yêu cầu người bán đăng xuất tài khoản iCloud, Google, Microsoft và khôi phục cài đặt gốc trước mặt bạn. Lấy giấy mua bán hoặc hóa đơn, thỏa thuận thời gian đổi trả, bảo hành.
Máy còn khóa tài khoản người cũ có thể thành cục chặn giấy dù phần cứng còn tốt, nên hãy đăng nhập thử tài khoản của chính bạn. Ghi số sê-ri, tên và số liên lạc người bán vào giấy mua bán.
- Yêu cầu hóa đơn gốc hoặc phiếu bảo hành nếu còn.
- Hỏi rõ máy có hộp, sạc, phụ kiện đi kèm nào.
- Không chuyển tiền cọc cho người chưa gặp, hãy thanh toán khi đã kiểm tra xong.
Sau khi mua: những việc nên làm trong tuần đầu
Mua xong không có nghĩa là kết thúc. Tuần đầu là lúc tốt nhất để phát hiện vấn đề khi còn có thể trao đổi với người bán.
- Cài lại hệ điều hành sạch nếu có thể, để chắc chắn không còn phần mềm lạ hoặc tài khoản của người cũ.
- Cập nhật hệ thống và trình điều khiển, đổi toàn bộ mật khẩu đăng nhập, bật tính năng tìm thiết bị.
- Dùng thử nhiều bài việc thực tế: họp trực tuyến, mở nhiều tab, xem video dài để theo dõi nhiệt độ và pin.
- Vệ sinh máy, thay keo tản nhiệt nếu cần, nhờ cửa hàng uy tín thực hiện nếu bạn chưa rành.
- Lưu hóa đơn, ảnh chụp tình trạng máy lúc nhận và thông tin liên lạc của người bán.
Nếu phát hiện lỗi không như đã thỏa thuận, hãy liên hệ người bán sớm, gửi hình ảnh hoặc video minh họa rõ ràng. Thái độ bình tĩnh và có bằng chứng thường giúp việc đổi trả hoặc giảm giá dễ dàng hơn.
Sao lưu dữ liệu quan trọng ngay từ những ngày đầu, vì máy cũ có thể hỏng ổ cứng bất ngờ.
Dấu hiệu nên bỏ qua và thương lượng giá thế nào?
Hãy cân nhắc rút lui nếu người bán không cho thử máy, từ chối khôi phục cài đặt gốc, ngần ngại cho xem số sê-ri, hoặc thúc ép quyết định nhanh.
Nếu máy tốt nhưng có khuyết điểm nhỏ, hãy thương lượng dựa trên chi phí sửa thực tế như chai pin, xước vỏ, thiếu sạc. Nêu lý do rõ ràng thường hiệu quả hơn chỉ trả giá.