Cúng tất niên vào ngày nào, 29 hay 30 tháng Chạp?
Thường cúng vào chiều ngày cuối cùng của năm âm lịch: 30 tháng Chạp, hoặc 29 nếu năm đó tháng Chạp chỉ có 29 ngày. Tết Đinh Mùi 2027 rơi đúng trường hợp thứ hai: tháng Chạp thiếu, ngày cuối năm là 29 tháng Chạp, thứ Sáu 5/2/2027, giao thừa tối hôm đó, và mùng 1 Tết là thứ Bảy 6/2/2027.
Nhiều gia đình cúng sớm hơn một hai ngày để con cháu tụ họp đủ, nhất là khi người đi làm xa chỉ về được trước giao thừa vài hôm. Cúng sớm không sai về tinh thần; điều cần giữ là lòng thành và sự quây quần.
Mâm cỗ Tết ba miềnDùng thử ngay trên nhanso.netCúng tất niên khác cúng giao thừa ở điểm nào?
Hai lễ hay bị nhầm lẫn vì cùng nằm trong ngày cuối năm. Tất niên là lễ cúng gia tiên, thường vào chiều, kèm bữa cơm sum họp. Giao thừa là lễ vào thời khắc chuyển năm, theo tín ngưỡng dân gian là tiễn quan hành khiển cũ và đón quan mới.
Vì vậy nếu cúng tất niên sớm vài hôm, bạn vẫn có thể cúng giao thừa vào đêm cuối năm theo đúng thời khắc chuyển năm. Hai lễ bổ sung cho nhau chứ không thay thế nhau.
Nếu muốn gọn, nhiều gia đình dùng chung một số đồ cúng như hương, hoa, trái cây cho cả hai lễ, chỉ thay phần mâm cơm.
Mâm cỗ tất niên gồm những món nào?
Mâm cỗ là những món ngon truyền thống của từng miền, kèm hương, hoa, mâm ngũ quả, rượu, nước.
- Miền Bắc: bánh chưng, giò chả, gà luộc, xôi gấc, canh măng, nem rán, dưa hành.
- Miền Trung: bánh tét hoặc bánh chưng, thịt heo kho, dưa món, chả, nem.
- Miền Nam: bánh tét, thịt kho nước dừa, canh khổ qua, gỏi, dưa kiệu.
- Nhà ăn chay: mâm chay với đậu phụ, nấm, rau củ, bánh chay.
Món gì cả nhà thích nhất nên có mặt, vì đây là bữa cơm ăn thật, không phải chỉ bày cho đẹp.
Các bước cúng tất niên theo thứ tự
Nếu năm nay bạn lần đầu lo lễ, có thể làm lần lượt như sau.
- Lau bàn thờ, thay nước, cắm hoa mới, đặt mâm ngũ quả.
- Nấu xong cỗ, bày lên bàn thờ ngay ngắn, đặt bát đũa, chén rượu.
- Gia chủ thắp hương, khấn mời tổ tiên về ăn Tết, báo cáo một năm vừa qua của gia đình.
- Cả nhà lần lượt dâng hương hoặc vái.
- Chờ hương cháy gần hết, hạ lễ rồi cả nhà quây quần ăn cơm.
Bài khấn ngắn gọn, có tên gia chủ, địa chỉ, lời tạ ơn và mong ước năm mới là đủ.
Chuẩn bị mâm tất niên không vội vàng
Cuối năm công việc dồn dập, nên mâm tất niên cần chia nhỏ để làm dần. Hai ngày trước có thể chuẩn bị nguyên liệu, làm giò chả, nấu nước dùng. Chiều ngày hôm trước ướp gà, thái rau, bày sẵn đồ cúng khô. Sáng ngày cúng chỉ còn nấu món nóng và bày mâm.
Người nấu chính nên có thời gian nghỉ trước giờ cúng để tham dự lễ thư thả. Đừng ngại nhờ con cháu phụ rửa rau, bày bát đũa; đó cũng là cách truyền lại nếp nhà.
Chụp ảnh cả nhà bên mâm cỗ làm kỷ niệm, nhất là khi có ông bà lớn tuổi.
Lời cảm ơn trong bữa cơm cuối năm
Bữa cơm tất niên là lúc tự nhiên nhất để mỗi người nói đôi lời. Cha mẹ có thể cảm ơn các con đã cố gắng cả năm, con cái cảm ơn ông bà cha mẹ. Chỉ cần vài câu giản dị, kể một kỷ niệm đáng nhớ của năm cũ và một mong ước cho năm mới.
Nếu cả nhà ngại nói trước đông người, hãy bắt đầu bằng việc mỗi người kể một điều vui trong năm. Không khí sẽ dần cởi mở. Những lời như vậy thường đọng lại lâu hơn món ăn nào.
Tất niên khi gia đình không thể sum họp đủ
Không năm nào cả nhà cũng đủ mặt: có người trực ca, có người ở nước ngoài, có người bận chăm con nhỏ. Tất niên vẫn có thể trọn vẹn nếu bạn linh hoạt về hình thức.
- Dời bữa cơm sang một ngày gần đó khi nhiều người rảnh hơn, vẫn giữ lễ cúng đúng ngày hoặc đơn giản hơn.
- Gọi video vào đúng giờ cúng để người ở xa cùng thắp hương và nhìn mâm cỗ.
- Mỗi người ở xa gửi một món đặc trưng hoặc một bức thư tay để đặt cạnh mâm.
- Người ở một mình có thể nấu mâm nhỏ gồm hai ba món, thắp một nén hương tưởng nhớ gia đình.
- Mời bạn bè cùng cảnh ngộ đến ăn chung nếu không có người thân gần.
Điều đọng lại sau bữa tất niên thường không phải mâm cỗ lớn hay nhỏ mà là cảm giác được nhớ đến. Một cuộc gọi đúng lúc đôi khi giá trị hơn món ăn.
Hẹn giờ gọi video trong nhóm gia đình từ vài hôm trước để mọi người sắp xếp công việc.
Nhà chật hoặc ở chung cư thì cúng tất niên ra sao?
Ở chung cư, bàn thờ nhỏ, hương nên thắp thưa và chọn loại ít khói; mở hé cửa sổ cho thoáng. Mâm cỗ thu gọn còn ba bốn món chính, thay vì bày kín bàn. Dùng đèn điện thay nến cũng là cách an toàn khi nhà có trẻ nhỏ.
Nếu vàng mã không có chỗ hóa, bạn có thể bỏ bớt hoặc chỉ dùng rất ít, đem xuống nơi quy định của khu nhà. Tất niên cốt ở lòng biết ơn, không ở lượng vàng mã.