Bàn thờ Thần Tài khác bàn thờ gia tiên ở điểm nào?
Bàn thờ gia tiên đặt nơi trang trọng, thường ở tầng cao hoặc gian chính của nhà để thờ người đã khuất. Bàn thờ Thần Tài, Ông Địa lại thờ vị thần giữ đất, giữ của, coi sóc việc làm ăn của chủ nhà nên theo quan niệm dân gian đặt sát đất, gần cửa ra vào, ở nơi “đón” khách và tài lộc.
Vì khác nhau như vậy nên hai bàn thờ không nên đặt chung một chỗ hoặc dùng chung bát hương. Mỗi bên có lễ cúng, ngày cúng và cách lau dọn riêng. Đây là phong tục dân gian nên chi tiết có thể khác nhau tùy vùng và tùy gia đình.
Kích thước bàn thờDùng thử ngay trên nhanso.netĐặt ở đâu?
Chọn vị trí là việc quan trọng nhất, vì sau khi đặt rồi việc dời đi khá phiền. Theo thói quen phổ biến:
- Đặt sát đất (thờ “đất”), ở góc nhà hoặc góc cửa hàng, nhìn ra cửa chính để “đón khách”.
- Lưng tựa tường đặc, chắc chắn; không đặt dưới gầm cầu thang, cạnh nhà vệ sinh, cạnh thùng rác.
- Không đặt đối diện thẳng cửa chính (khách vào nhìn thẳng ban thờ), mà lệch sang một bên.
- Chọn nơi sáng sủa, thoáng và dễ lau dọn mỗi ngày.
Với cửa hàng, nhiều chủ tiệm đặt bàn thờ ở góc trong cùng bên trái hoặc bên phải quầy thu ngân, nơi chủ nhìn thấy rõ nhưng khách vào không vướng. Với nhà ở, góc phòng khách sát cửa ra vào hoặc khu vực gần sảnh được nhiều gia đình chọn.
Hướng bàn thờ
Nhiều người chọn hướng bàn thờ Thần Tài theo một trong bốn hướng tốt của chủ nhà hoặc chủ cửa hàng (thường ưu tiên Sinh khí). Nếu hướng tốt không nhìn ra cửa được, đa số ưu tiên nhìn ra cửa.
Với cửa hàng có hai chủ hùn vốn, thường lấy tuổi của người đứng tên chính hoặc người trực tiếp buôn bán làm chuẩn. Nếu hướng hợp tuổi và hướng ra cửa khác nhau mà không dung hòa được, đừng quá băn khoăn: bàn thờ đặt gọn gàng, sạch sẽ, nhìn ra cửa vẫn là cách được nhiều người chọn.
Kích thước theo thước Lỗ Ban 38,8 cm
Bàn thờ Thần Tài thường làm dạng khám (tủ thờ) nhỏ. Kích thước hay chọn theo thước 38,8 cm (thước đo đồ âm phần, đồ thờ). Một số cỡ phổ biến rơi cung tốt: ngang 48 cm, 61 cm, 68 cm hoặc 81 cm.
Cách làm là chọn cỡ ngang trước theo bề rộng góc đặt, rồi đối chiếu với thước Lỗ Ban để xem số đo rơi vào cung tốt. Ví dụ, góc đặt rộng khoảng 70 cm thì có thể chọn khám ngang 68 cm, còn thừa chút lề hai bên để lau dọn. Bạn nên cân nhắc thêm chiều cao và chiều sâu để khám đứng vững và cân đối.
Khám thờ quá to so với không gian sẽ bí và chật; chọn cỡ cân với góc đặt.
Cách bày bàn thờ
Cách bày tùy từng nơi, nhưng nhìn chung theo những nguyên tắc sau, tính theo vị trí đứng đối diện bàn thờ:
- Đứng đối diện bàn thờ: Thần Tài bên trái, Ông Địa bên phải.
- Bát hương ở giữa, phía trước hai tượng.
- Lọ hoa bên phải (nhìn từ ngoài vào), đĩa trái cây bên trái, theo lệ “đông bình tây quả”.
- Ba hũ gạo, muối, nước; một hũ tiền “Ông Địa” theo thói quen từng nơi; đèn thờ hai bên.
Lễ vật hằng ngày thường đơn giản: nước sạch, hương, hoa tươi, trái cây. Vào các ngày cúng chính, nhiều nhà thêm rượu, bánh kẹo, thịt luộc hoặc xôi. Điều quan trọng với người xưa là lễ vật sạch và tươi, không cần cầu kỳ.
Ngày cúng
Ngoài việc thắp hương hằng ngày, nhiều nơi cúng vào mùng 1, ngày rằm, ngày mùng 10 âm lịch hằng tháng và đặc biệt là ngày vía Thần Tài mùng 10 tháng Giêng.
Với người buôn bán, thường thắp hương mở cửa hàng mỗi sáng: thắp hương, rót nước sạch, lau nhẹ bàn thờ rồi mới mở cửa. Nếu bận không cúng đủ các ngày, bạn vẫn có thể giữ thói quen thắp một nén hương mỗi sáng, cốt ở sự đều đặn và lòng thành.
Lau dọn và thay đồ thờ
Bàn thờ Thần Tài nên được lau dọn thường xuyên, thay nước, thay hoa quả tươi. Nhiều nơi lau tượng bằng nước thơm vào dịp cuối năm hoặc trước ngày vía Thần Tài, và chọn ngày tốt để thay bát hương, tượng mới khi cần.
- Thắp hương xin phép trước khi lau dọn.
- Dọn lễ vật cũ, lau bàn thờ bằng khăn sạch hơi ẩm, không dùng khăn lau sàn.
- Lau nhẹ tượng và bát hương, giữ nguyên vị trí cũ; nếu cần thay tro hương thì chừa lại một lớp.
- Bày lại lễ vật mới, thắp nén hương rồi khấn ngắn.
Khi không gian chật hoặc ở chung cư
Không phải nhà nào cũng có góc sát đất rộng rãi để đặt khám thờ. Với căn hộ nhỏ hay cửa hàng thuê mặt bằng hẹp, nhiều người vẫn tìm được cách thờ gọn gàng mà tôn nghiêm.
- Chọn khám thờ nhỏ, đặt trên một bệ hoặc kệ thấp chắc chắn thay vì đặt thẳng xuống nền, nếu sàn thường xuyên bị lau ướt.
- Chọn góc có tường đặc phía sau, không sát cửa sổ hay cửa ra vào đóng mở liên tục.
- Dùng đèn điện, nến điện và hương nụ hoặc hương ít khói để hợp với căn hộ kín, tránh báo cháy kêu.
- Nếu cửa hàng thuê, hỏi chủ nhà về quy định đặt bàn thờ, treo đồ trên tường hoặc đốt hương.
Một số gia đình chỉ cần giữ bàn thờ gọn, sạch, đặt đúng nơi mình có thể chăm sóc đều đặn mỗi ngày. Theo quan niệm dân gian, lòng thành và sự sạch sẽ quan trọng hơn khám thờ to hay đắt tiền.
Dán nhẹ miếng chống trơn hoặc lót chống ẩm dưới chân khám nếu nền thường xuyên được lau nước.