Đặt bàn thờ ở đâu trong nhà?
- Nơi cao ráo, yên tĩnh, ít người qua lại: tầng trên cùng của nhà ống, hoặc phòng riêng; với chung cư, góc trang trọng của phòng khách.
- Lưng bàn thờ tựa vào tường vững chắc, không để trống phía sau.
- Không đặt đối diện hoặc sát cửa nhà vệ sinh, không ngay dưới dầm ngang, không sát bếp hoặc chung vách với bồn cầu.
- Không đặt trong phòng ngủ nếu có thể tránh; nếu nhà quá chật, dùng bàn thờ treo ở vị trí cao, có vách ngăn.
Cái lý thực tế của các lời khuyên này khá dễ hiểu: bàn thờ cần chỗ sạch, ít ồn, ít khói bếp, ít ẩm, và người thắp hương có chỗ đứng thoải mái.
Kích thước bàn thờDùng thử ngay trên nhanso.netNhà ống, nhà phố, chung cư: mỗi kiểu chọn chỗ thế nào?
- Nhà ống nhiều tầng: tầng cao nhất hoặc tầng áp mái, tránh đặt ngay trên nhà vệ sinh của tầng dưới nếu còn lựa chọn.
- Nhà phố thông tầng, ít diện tích: gian giữa hoặc sát tường sau phòng khách, không đối diện cửa chính để tránh ồn và bụi.
- Chung cư: phòng khách là lựa chọn phổ biến, nhiều nhà dùng tủ thờ hoặc bàn thờ treo để đỡ chiếm diện tích.
- Nhà có trần thấp: ưu tiên bàn thờ treo để chiều cao trên đầu người.
Dù ở loại nhà nào, thứ cần tránh nhất là chỗ ẩm thấp, nóng, nhiều qua lại. Phòng riêng nhỏ nhưng yên tĩnh thường tốt hơn góc rộng nhưng ồn ào.
Hướng bàn thờ chọn thế nào?
Theo Bát trạch, bàn thờ nên "tọa cát hướng cát": phía sau lưng là vùng tốt và mặt bàn thờ nhìn về một trong bốn hướng tốt của gia chủ (Sinh khí, Thiên y, Diên niên, Phục vị). Hướng bàn thờ là hướng mà người đứng trước bàn thờ quay lưng lại, tức hướng nhìn ra từ bàn thờ.
Bốn hướng tốt phụ thuộc vào năm sinh và giới tính của gia chủ (thường là người trụ cột đứng tên nhà), nên bạn cần tra theo năm sinh âm lịch rồi đối chiếu với la bàn hoặc ứng dụng chỉ hướng trên điện thoại.
Khi điều kiện nhà không cho phép, ưu tiên vị trí trang nghiêm, sạch sẽ hơn là cố xoay đúng hướng.
Bàn thờ nên cao, dài, sâu bao nhiêu?
Bàn thờ đứng thường cao 107 hoặc 127 cm để người thắp hương không phải cúi hay với. Bàn thờ treo nên cao hơn đầu người đứng một chút. Kích thước dài, sâu, cao thường chọn theo thước Lỗ Ban 38,8 cm, ví dụ dài 127 hoặc 153 cm, sâu 61, 69 hoặc 81 cm đều rơi vào cung tốt.
Thước Lỗ Ban 38,8 cm chia thành tám cung, mỗi cung khoảng 4,85 cm; thợ thường chọn số đo rơi vào các cung được coi là tốt như Tài, Nghĩa, Quan, Bản. Vì vậy khi đặt đóng bàn thờ, bạn nên đưa thợ danh sách kích thước đã tra trước để khỏi cắt sai.
Tra nhanh mọi kích thước bằng trang kích thước bàn thờ của nhanso.net; bảng ở đó tính trực tiếp từ thước, không chép tay.
Bày biện cơ bản trên bàn thờ
- Bát hương đặt chính giữa, ảnh thờ phía sau; hai bên là đèn hoặc nến, lọ hoa, mâm quả.
- Giữ bàn thờ sạch, thay nước, hoa thường xuyên; rút bớt chân hương vào dịp cuối năm theo phong tục.
- Đồ thờ không cần nhiều, cần gọn gàng và cân đối.
Phong tục mỗi vùng, mỗi gia đình có khác; những điều trên là quan niệm phổ biến để tham khảo. Dân gian cũng thường không đặt ảnh người còn sống lên bàn thờ, nên nhà nào có nhiều ảnh nên kê ở bàn riêng bên cạnh.
Bàn thờ Thần Tài, Ông Địa đặt thế nào?
Bàn thờ Thần Tài thường đặt sát đất, ở góc nhìn ra cửa chính, lưng tựa tường vững. Kích thước bàn thờ Thần Tài cũng hay chọn theo thước Lỗ Ban 38,8 cm, phổ biến các cỡ ngang 48, 61, 68 hoặc 81 cm. Khu vực này nên sạch, tránh để giày dép, thùng rác bên cạnh.
Những điều dân gian kiêng và cách nhìn thực tế
Một số quan niệm hay gặp: không đặt bàn thờ dưới gầm cầu thang, không đặt dưới nhà vệ sinh của tầng trên, không để bàn thờ nhìn thẳng vào cửa nhà vệ sinh, không để vật dụng sinh hoạt hằng ngày chất lên bàn.
Phía sau những điều kiêng này là lý do thực tế: nơi ẩm thấp, ồn ào, tiếng nước chảy hay đồ đạc lộn xộn đều làm không gian thờ mất trang nghiêm. Bạn không cần lo lắng quá mức; hãy tìm vị trí sạch, yên tĩnh nhất trong khả năng của nhà mình.
Nếu phải chọn giữa hướng đẹp mà chỗ ẩm, ồn và hướng chưa chuẩn mà chỗ yên tĩnh, sạch, nhiều gia đình chọn vị trí yên tĩnh.
Nhà thuê, ở chung với bố mẹ hay phòng quá chật thì sao?
Ở nhà thuê, bạn nên trao đổi trước với chủ nhà về chỗ đặt bàn thờ và việc thắp hương. Bàn thờ treo gọn hoặc tủ thờ nhỏ thường được chấp nhận hơn bàn thờ lớn.
Ở chung nhiều thế hệ, thường bàn thờ chung đặt ở phòng bố mẹ hoặc phòng khách, các thành viên thắp hương theo thứ tự lớn trước nhỏ sau. Phòng quá chật có thể dùng kệ treo tường, đặt ở góc cao, chừa khoảng trống phía trước đủ một người đứng vái.
Khi nào cần dời hoặc thay bàn thờ?
Khi chuyển nhà, sửa nhà lớn hoặc bàn thờ hư hỏng, gia đình thường làm lễ xin phép, chọn ngày giờ tốt để dời. Bát hương cũ, đồ thờ cũ thường được hóa hoặc đưa lên chùa theo hướng dẫn của người có kinh nghiệm ở địa phương.
Ngày dời bàn thờ có thể chọn trong mục xem ngày tốt, tương tự ngày nhập trạch.