Tiết Xử thử
Xử thử là "hết nắng nóng": cái nóng mùa hạ lùi dần.
Tên gọi Xử thử
Xử thử có "xử" là dừng lại, chấm dứt và "thử" là nóng. Tên tiết có nghĩa là cái nóng bức mùa hè đến lúc phải lùi bước. Tiết này nằm giữa mùa thu theo tiết khí, đứng sau Lập thu và trước Bạch lộ. Khác với Đại thử, ở đây nắng tuy còn nhưng đã yếu hơn, gió bắt đầu có hơi hanh và không khí dần thoáng đãng. Người xưa xem đây là lúc nghỉ ngơi của đất trời, cây trái chuyển sang giai đoạn chín. Năm 2026 bắt đầu ngày 23/8.
Thời tiết
Miền Bắc dịu hơn, vẫn có mưa bão; miền Trung bắt đầu mùa mưa.
- Miền Bắc Dịu hơn trước, sáng sớm thoáng mát, ban ngày còn nắng nhưng ít gay gắt hơn. Mưa bão vẫn có thể xuất hiện, nhất là mưa rào kéo dài do ảnh hưởng của áp thấp.
- Miền Trung Mùa mưa bắt đầu xuất hiện, từ mưa rải rác đến mưa lớn kéo dài ở nhiều nơi. Nắng nóng giảm nhưng gió biển mạnh dần, ngư dân cần theo dõi thời tiết.
- Miền Nam và Tây Nguyên Vẫn giữa mùa mưa, mưa chiều và tối nhiều, đường dễ ngập khi triều cường. Tây Nguyên mát, nhiều sương mù sáng sớm ở vùng cao.
Phong tục, nông lịch
Mùa lúa con gái ở đồng bằng Bắc Bộ.
Giữ sức khỏe
Ngày nóng đêm mát dễ cảm; giữ ấm khi ngủ, tiếp tục phòng muỗi.
Ăn gì cho hợp mùa
Đây là lúc ăn uống chuyển từ thanh mát sang bổ vừa phải. Canh bí xanh, rau ngót, rau lang, cá chép hấp, cá kho, thịt vịt nấu măng đều hợp. Trái cây có bưởi, na, hồng sớm, nhãn muộn, ổi, chuối, thanh trà. Ở đồng bằng Bắc Bộ, vào mùa lúa con gái người ta nấu xôi, cốm sớm, chè nếp. Ăn vừa đủ, bớt đồ lạnh, dần thêm món ấm giúp dạ dày thích nghi với những đêm đầu hơi se.
Việc nên làm trong tiết Xử thử
- Ban đêm đắp chăn mỏng, bịt cổ và bụng khi ngủ vì ngày nóng đêm mát dễ cảm lạnh.
- Tiếp tục ngủ màn, diệt lăng quăng và dọn vật chứa nước đọng sau mỗi trận mưa.
- Ra đồng thu hoạch lúa sớm, chăm bón rau màu, che chắn hoa màu trước mưa dông.
- Dọn nhà cửa, phơi đồ, kiểm tra mái ngói, cống rãnh để sẵn sàng cho mưa kéo dài.
- Chuẩn bị cho Bạch lộ: lấy áo dài tay, khăn mỏng, thuốc xông họng thảo dược và dụng cụ giữ ấm cho trẻ nhỏ.
Tiết Xử thử các năm
- 2025khoảng 03:36, Thứ bảy 23/8/20251/7 âm lịch
- 2026khoảng 09:21, Chủ nhật 23/8/202611/7 âm lịch
- 2027khoảng 15:08, Thứ hai 23/8/202722/7 âm lịch
- 2028khoảng 20:55, Thứ ba 22/8/20283/7 âm lịch
- 2029khoảng 02:42, Thứ năm 23/8/202914/7 âm lịch
- 2030khoảng 08:31, Thứ sáu 23/8/203025/7 âm lịch
Giờ giao tiết tính theo giờ Việt Nam (UTC+7) từ vị trí Mặt Trời, sai số khoảng 10 phút; ngày giao tiết là chính xác.
Hỏi đáp
Xử thử năm 2026 là ngày nào?
Theo bảng tính, Xử thử năm 2026 bắt đầu ngày 23/8. Đó là lúc Mặt Trời ở kinh độ 150 độ, khi cái nóng mùa hạ bắt đầu lùi dần.
Xử thử nghĩa là gì?
"Xử" là dừng lại, "thử" là nóng, nên tên tiết có nghĩa là hết nắng nóng. Thực tế nhiều nơi vẫn còn nắng, chỉ là cái nóng đã giảm dần so với Đại thử.
Xử thử nên chú ý gì về sức khỏe?
Ngày nóng đêm mát khiến cơ thể dễ cảm, nên giữ ấm khi ngủ. Tiếp tục phòng muỗi, rửa tay sạch và uống đủ nước, ăn uống điều độ.
Xử thử có phong tục gì không?
Ở đồng bằng Bắc Bộ, dân gian hay nhắc mùa lúa con gái và việc thu hoạch sớm. Đây là thói quen nông nghiệp truyền thống, mỗi vùng có cách đón khác nhau.