Đi thăm người ốm: mang quà gì, thăm lúc nào và những điều nên tránh

Nên đi thăm vào lúc nào và ở lại bao lâu?

Hỏi trước người nhà xem người bệnh có tiện tiếp khách không. Có những ngày người bệnh vừa làm xét nghiệm, vừa dùng thuốc nên rất mệt, và một cuộc thăm dù thiện ý vẫn thành gánh nặng.

• Đi đúng giờ thăm của bệnh viện; tránh giờ ăn, giờ nghỉ trưa, giờ bác sĩ khám.
• Ở lại 15–30 phút là vừa, trừ khi là người thân chăm sóc.
• Đi ít người một lần; nếu cả nhóm cùng muốn thăm, hãy chia thành vài lượt hoặc cử đại diện.
• Nói nhỏ, tắt chuông điện thoại, nhường chỗ ngồi cho người bệnh và người nhà.

Nhiều khoa có quy định riêng về số người được vào cùng lúc. Hãy tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế, đừng lách luật vì thương người nhà.

Mang quà gì đi thăm người ốm cho hợp?

Quà thăm người ốm nên thiết thực và nhẹ nhàng, không cần đắt tiền.

• Sữa, nước trái cây, hoa quả dễ ăn (hỏi trước nếu người bệnh phải ăn kiêng).
• Sách, báo, tai nghe, gối kê lưng, đồ dùng tiện cho người nằm viện.
• Phong bì hỗ trợ viện phí nếu thân thiết và gia đình đang khó khăn.

Với những bệnh cần chế độ ăn riêng như tiểu đường, bệnh gan, bệnh thận hoặc sau phẫu thuật tiêu hóa, hãy hỏi người nhà hoặc bỏ qua đồ ăn, chọn quà khác. Đồ ăn không hợp có thể làm người bệnh khó từ chối mà vẫn phải nhận.

💡 Nhiều khoa (hồi sức, nhi, sơ sinh) không cho mang hoa tươi vào phòng; hỏi trước để tránh mang về.

Nói gì và tránh nói gì khi hỏi thăm?

Hỏi han nhẹ nhàng, động viên, kể chuyện vui. Người bệnh thường cần cảm giác bình thường trở lại: được trò chuyện về chuyện thường ngày, tin tức nhẹ, bạn bè, công việc.

• Nên nói: “Cô trông có vẻ tươi hơn hôm trước”, “Mọi người ở cơ quan đều gửi lời hỏi thăm”, “Cần gì bác cứ nhắn cháu”.
• Tránh bàn chuyện bệnh nặng, nhắc đến những ca xấu của người khác.
• Tránh so sánh với người khác bệnh tương tự, vì mỗi người một hoàn cảnh.
• Tránh đưa lời khuyên chữa bệnh thiếu căn cứ, thuốc nam truyền miệng hay thực phẩm chức năng.
• Tránh hỏi dồn về nguyên nhân bệnh, như thể đó là lỗi của người bệnh.

Nếu người bệnh muốn chia sẻ nỗi sợ, hãy lắng nghe nhiều hơn khuyên. Một cái gật đầu hay cái nắm tay đôi khi hữu ích hơn mọi lời an ủi.

Giữ vệ sinh thế nào khi vào phòng bệnh?

Không đi thăm khi mình đang sốt, ho, cảm cúm. Rửa tay trước và sau khi vào phòng bệnh; hạn chế dẫn trẻ nhỏ vào bệnh viện.

Người bệnh, nhất là người già, trẻ em, người đang điều trị kéo dài, thường có sức đề kháng yếu hơn bình thường. Một cái hắt hơi của người đến thăm cũng có thể là rủi ro.

• Đeo khẩu trang khi cần, nhất là ở khoa lây nhiễm hoặc khi bạn hơi nghẹt mũi.
• Dùng dung dịch rửa tay có sẵn ở cửa phòng; không ngồi lên giường bệnh.
• Không tự ý chạm vào dây truyền, máy móc hay băng gạc.
• Không mang đồ ăn tươi sống hoặc dễ hỏng vào phòng.

Giúp gia đình người bệnh bằng cách nào thiết thực?

Ngoài thăm hỏi, có thể giúp những việc thiết thực: nấu một bữa, đưa đón con nhỏ, trông nhà, hoặc góp tiền nếu gia đình khó khăn. Hỏi người nhà cần gì cụ thể thay vì nói chung chung “cần gì cứ bảo”.

Người chăm bệnh thường quên chăm bản thân, nên mọi sự chia sẻ nhỏ đều đáng quý. Hãy cho họ lựa chọn cụ thể để họ dễ nhận lời hơn là phải tự nghĩ ra việc nhờ.

Người bệnh nằm viện xa nhà thì thăm thế nào?

Nếu người thân hay bạn bè ở tỉnh khác, chuyến thăm thường tốn công đi lại, nên hãy báo trước để gia đình sắp xếp. Đến tay không nhưng mang theo sự giúp đỡ thiết thực nhiều khi còn quý hơn một giỏ quà lớn. Người nhà trực bệnh viện thường kiệt sức vì thiếu ngủ, ăn uống qua loa và phải chạy đi chạy lại làm thủ tục.

• Mang theo một bữa cơm nóng hoặc ít đồ ăn sẵn cho người trực, để họ khỏi phải ra quán.
• Ngồi thay một lúc để người nhà ra ngoài hít thở, tắm giặt hay chợp mắt.
• Hỏi xem có cần mua giúp đồ dùng cá nhân như khăn, bình nước, dép, sạc điện thoại hay không.
• Nếu ở gần, nhận đón con nhỏ đi học hoặc trông nhà giúp vài hôm.

💡 Hãy hỏi một câu cụ thể như “Chiều mai mình mang cơm vào cho cô được không?” thay vì để người ta phải mở lời nhờ vả.

Đi thăm người bệnh tại nhà có gì khác bệnh viện?

Tại nhà, không khí thoải mái hơn nhưng ranh giới cũng dễ mờ. Bạn nên hẹn trước, nói rõ mình chỉ ghé ngắn để người bệnh không phải chuẩn bị tiếp khách.

Nên mang món nhẹ như cháo, súp, trái cây đã rửa hoặc đồ ăn hợp khẩu vị, và tự động giúp những việc nhỏ như rửa ấm chén, đổ rác. Đừng ngồi nán lại nếu thấy người bệnh mệt, và đừng đòi người bệnh tiếp chuyện như lúc khỏe.

Nếu thấy người bệnh có dấu hiệu bất thường như khó thở, sốt cao, lơ mơ hay đau tăng nhanh, hãy báo ngay cho người nhà và gợi ý đưa đi khám.

Giữ liên lạc sau khi người bệnh ra viện

Nhiều người chỉ nhớ thăm lúc đang nằm viện, trong khi quãng hồi phục ở nhà mới là lúc người bệnh dễ thấy lẻ loi. Một cuộc gọi sau một hai tuần, một tin nhắn hỏi thăm hay một lần ghé qua mang ít trái cây sẽ khiến họ cảm thấy mình không bị quên.

Khi nói chuyện, hãy hỏi người bệnh thấy trong người thế nào và để họ tự quyết định muốn kể bao nhiêu. Đừng ép họ nhắc lại chi tiết bệnh tình nếu họ ngại. Với người đang phải nghỉ làm lâu ngày, một lời trấn an rằng công việc cứ để đó, khỏe lại rồi tính, đôi khi nhẹ lòng hơn mọi lời chúc.