Tọa hung hướng cát nghĩa là gì và áp dụng ra sao?
Lệ quen thuộc nhất với bếp là “tọa hung hướng cát”: bếp đặt ở phía hướng xấu của gia chủ để lửa đè cái xấu, còn hướng bếp xoay về một trong bốn hướng tốt. Hiểu đơn giản, bếp ngồi ở chỗ ít đẹp nhất của ngôi nhà, mặt bếp nhìn về phía thuận lợi.
Ví dụ minh họa: nếu gia chủ có bốn hướng tốt là Đông, Đông Nam, Nam, Bắc, thì người ta ưu tiên cho miệng bếp quay về một trong các hướng ấy, còn vị trí đặt bếp nằm ở phía hướng xấu của gia chủ. Việc xác định hướng tốt xấu của từng người thuộc về cách tính cung phi, bạn có thể tra bằng công cụ trên trang.
Phong thủy chỉ là gợi ý. Nếu bố trí theo hướng đẹp mà bếp bí, nóng, khó nấu thì chưa phải bếp tốt. Hãy chọn phương án vừa hợp lệ vừa tiện tay.
Hướng nhà hợp tuổiDùng thử ngay trên nhanso.netHướng bếp là hướng nào, tính cho bếp gas và bếp từ ra sao?
Có hai cách hiểu phổ biến. Cách thứ nhất lấy hướng mà miệng bếp (cửa nạp củi ngày xưa) nhìn ra. Cách thứ hai lấy hướng ngược lại, tức hướng lưng của người đứng nấu khi nhìn vào bếp. Nhiều thầy ngày nay dùng hướng lưng người nấu, nhiều người khác theo cách cũ; hai cách cho kết quả ngược nhau.
Bếp gas, bếp từ ngày nay không có miệng lò rõ ràng như bếp củi, nên cách xác định còn khác nhau giữa các trường phái. Lời khuyên thực tế là chọn một cách hiểu, áp dụng thống nhất trong cả căn nhà và đừng đổi giữa chừng.
Những vị trí đặt bếp nên tránh và lý do thực tế
Phần lớn điều kiêng kỵ đều có lý do dễ hiểu khi nhìn từ chuyện nấu nướng:
- Bếp đối diện thẳng cửa chính: dân gian cho là lộ “lửa”, thực tế gió lùa làm lửa chập chờn và mùi đồ ăn bay ra phòng khách.
- Bếp sát hoặc đối diện cửa nhà vệ sinh: không hợp vệ sinh, nên có vách hoặc lệch hướng.
- Bếp đặt dưới dầm lớn hoặc ngay dưới cầu thang: chật, khó hút mùi, người nấu dễ va đầu.
- Bếp kẹp giữa hai bồn nước, hoặc sát ngay bồn rửa: lệ gọi là “thủy hỏa xung khắc”; thực tế nước bắn vào bếp dễ gây nguy hiểm.
Nếu nhà không thể tránh hết các điểm này, đừng lo lắng quá mức. Một tấm vách kính chịu nhiệt, một cánh tủ hoặc việc dời bếp lệch khỏi trục cửa vài chục phân thường đã giải quyết cả phần phong thủy lẫn phần tiện dụng.
Tam giác bếp: bếp, bồn rửa, tủ lạnh nên cách nhau bao xa?
Dân thiết kế nội thất hay nói đến “tam giác bếp”: ba điểm bếp nấu, bồn rửa và tủ lạnh nên đặt sao cho mỗi cạnh khoảng 1,2–2,7 m, tổng ba cạnh không quá khoảng 7–8 m. Đi lại giữa ba điểm ít bước nhất thì nấu nhanh và đỡ mỏi.
Ví dụ: một bếp chữ L có tủ lạnh ở đầu tường trái, bồn rửa giữa, bếp nấu ở tường phải. Nếu tủ lạnh cách bồn 2 m, bồn cách bếp 1,5 m và bếp cách tủ lạnh 2,5 m thì tổng là 6 m, nằm gọn trong mức nên có. Còn nếu tủ lạnh đặt ở phòng bên cạnh, mỗi lần lấy đồ phải đi qua cửa, cạnh này dài ra hẳn và người nấu sẽ thấy mệt.
Tủ lạnh nên cách bếp một khoảng, không áp sát thành tủ vào nguồn nhiệt, vừa đỡ tốn điện vừa bền máy.
Bếp với bồn rửa: khoảng trống bao nhiêu là vừa?
Giữa bếp và bồn rửa nên có một khoảng mặt bếp trống chừng 40–60 cm để sơ chế; đây cũng là cách để “nước” và “lửa” không đứng sát nhau theo lệ dân gian. Khoảng trống này còn là chỗ đặt thớt, đặt chảo nóng vừa bắc xuống mà không sợ chạm vào nước.
Nếu bếp nhỏ không đủ chỗ, hãy đặt bồn và bếp ở hai bên một góc, hoặc gác thêm thớt lớn lên bồn để có mặt làm việc. Vòi rửa không nên chĩa về phía bếp.
Màu sắc và vật liệu hợp với bếp
Bếp thuộc hành Hỏa, nên dân gian thường tránh dùng quá nhiều màu đen, xanh nước biển (Thủy) cho tủ bếp, ưu tiên tông ấm như gỗ, kem, trắng, hoặc xanh lá nhạt (Mộc sinh Hỏa). Đây là cách nhìn theo ngũ hành, không phải luật cứng.
Về vật liệu, mặt bếp nên chọn đá hoặc vật liệu chịu nhiệt, dễ lau. Gần bếp nấu, tránh ốp những bề mặt dễ bám dầu mỡ và khó chùi, vì bếp sạch sẽ mới là điều quan trọng nhất của một căn bếp “tốt”.
Chiều cao mặt bếp bao nhiêu thì vừa người nấu?
Mặt bếp vừa tay thường cao khoảng 80–90 cm tùy chiều cao người nấu chính: khi đứng thẳng, khuỷu tay cao hơn mặt bếp khoảng 10–15 cm là vừa. Nhiều gia đình chọn đúng số đo rơi vào cung tốt trên thước Lỗ Ban 42,9 cm, ví dụ 81–84 cm.
Cách đo nhanh: người nấu chính đứng thẳng, đo từ sàn đến khuỷu tay rồi trừ đi 10–15 cm. Nếu người nấu cao khoảng 1,6 m, khuỷu tay thường cao quanh 1 m, tức mặt bếp hợp lý quanh 85–90 cm; bạn lại đối chiếu với các khoảng của thước Lỗ Ban để chọn con số vừa tay vừa đẹp.
Chung cư, nhà ống, bếp chật: chỉnh thế nào cho ổn?
Nhiều gia đình không chọn được vị trí bếp vì mặt bằng đã cố định. Lúc này, hãy xử lý theo thứ tự: an toàn trước, thoáng gió sau, rồi mới đến hướng.
- Bếp nhìn thẳng ra cửa: đặt thêm tủ, vách trang trí hoặc rèm để che bớt tầm nhìn.
- Bếp quá gần nhà vệ sinh: giữ cửa nhà vệ sinh đóng, thêm quạt thông gió và lau sạch thường xuyên.
- Bếp không có cửa sổ: lắp máy hút mùi đủ công suất, mở cửa ra ban công hoặc hành lang khi nấu.
- Bếp và bồn rửa sát nhau: đặt một thớt rộng hoặc tấm chắn nước ở giữa.
Phần đông các lệ về bếp có cùng một lõi: lửa phải được giữ an toàn, nước không bắn vào lửa, không khí lưu thông, đồ ăn sạch. Chạm được vào bốn điều ấy thì bếp đã hợp cả lẽ phong thủy lẫn lẽ thường.