Lấy sáng và thông gió tự nhiên cho nhà ở: cửa sổ, giếng trời, hướng nắng

Ngôi nhà có ánh sáng và gió tự nhiên thường mát hơn, ít ẩm mốc và tiết kiệm điện. Bài này gợi ý các cách làm cho nhà thoáng sáng ngay cả khi mặt tiền hẹp, kèm vài ghi chú dân gian nhẹ nhàng.

6 phút đọc · Hướng nhà, cửa và kích thước · Cẩm nang nhanso.net

Hiểu nắng và gió trước khi mở cửa

Trước khi đặt cửa, hãy quan sát hướng nắng buổi sáng, buổi chiều và hướng gió mùa ở nơi bạn sống. Ở nhiều nơi tại Việt Nam, nắng chiều phía tây thường gắt và nóng, còn nắng sáng dịu hơn; gió thay đổi theo mùa. Nhà biết đón gió mát và tránh nắng gắt sẽ đỡ tốn điện làm mát.

Cách quan sát đơn giản: trong một ngày nắng, ghé nhà hoặc khu đất vào sáng sớm, giữa trưa và cuối chiều, ghi chú nơi nào có nắng và nơi nào bóng râm. Ghi thêm cảm giác gió: lúc nào mát, lúc nào lặng. Vài ghi chú như vậy hữu ích hơn nhiều so với suy đoán.

Nếu đang thuê nhà, hãy xem nhà vào buổi chiều. Phòng nhìn sáng sủa lúc 9 giờ sáng có thể rất nóng khi nắng tây rọi vào.

Cửa sổ và rèmDùng thử ngay trên nhanso.net

Thông gió xuyên phòng hoạt động thế nào?

Thông gió tốt cần ít nhất hai cửa ở hai phía để không khí đi xuyên qua, giống như một dòng chảy nhỏ trong nhà. Một cửa đơn lẻ chỉ cho gió vào rồi bí lại.

  • Cửa đón gió nên thấp hoặc ngang tầm người, cửa thoát gió đặt đối diện hoặc cao hơn.
  • Mở cửa phòng nội thất để luồng gió không bị chặn giữa chừng.
  • Khi nhà chỉ có một mặt thoáng, thử mở thêm ô thoáng cầu thang hoặc cửa sổ trên cao để khí nóng thoát ra.
  • Quạt có thể hỗ trợ đẩy luồng khí theo hướng mình muốn.

Những cách lấy sáng phổ biến

Với nhà ống hoặc nhà sâu, ánh sáng thường chỉ vào được phía trước. Bạn có thể cân nhắc:

  • Cửa sổ ở nhiều vị trí, có cánh mở được để vừa lấy sáng vừa lấy gió.
  • Giếng trời hoặc khoảng trống giữa nhà, kèm lam hoặc mái che để không dột khi mưa.
  • Cửa kính lớn ở phía ít nắng, kính hai lớp hoặc kính phản quang ở phía nắng gắt.
  • Tường sáng màu và sàn nhẹ giúp ánh sáng phản chiếu sâu vào trong.
  • Cầu thang có ô thoáng hoặc lan can kính để ánh sáng đi qua các tầng.

Khi dùng giếng trời, nên có cửa hoặc lam điều chỉnh được để hút khí nóng lên cao vào mùa hè và hạn chế mưa tạt vào nhà.

Nhà ống, nhà liền kề: nên làm gì khi chỉ có một mặt thoáng?

Đây là tình huống phổ biến ở thành phố. Mặt tiền hẹp, hai bên là tường chung, ánh sáng chủ yếu từ trước và sau. Bạn vẫn có thể cải thiện đáng kể bằng vài điểm nhỏ.

  • Mở một khoảng trống nhỏ giữa nhà, dù chỉ rộng một hai mét, thường có tác dụng lớn hơn nhiều cửa sổ nhỏ.
  • Đặt phòng sinh hoạt chung ở nơi gần giếng trời hoặc cửa sổ, phòng cần riêng tư đặt ở phần còn lại.
  • Chọn cửa trong nhà có phần kính mờ hoặc ô thoáng để ánh sáng đi qua nhưng vẫn giữ riêng tư.
  • Hạn chế đặt tủ cao chắn trước cửa sổ và giếng trời.

Nếu nhà đã xây xong mà không thể phá, hãy cân nhắc quạt thông gió ở nhà vệ sinh và bếp, đèn sáng hơn ở khu vực tối, cùng gương lớn đặt đối diện cửa sổ để phản chiếu ánh sáng.

Rèm, kính và cách chắn nắng gắt

Nắng quá nhiều cũng làm nhà nóng. Rèm hai lớp (một lớp mỏng lấy sáng, một lớp dày che nắng), mái hiên, lam chắn nắng hoặc giàn cây leo đều giúp giảm nhiệt.

Khi chọn kính, cân nhắc phía cửa: phía nắng gắt nên dùng kính cách nhiệt hoặc phản quang, phía ít nắng có thể dùng kính thường để lấy tối đa ánh sáng. Rèm cuốn ngoài cửa sổ thường hiệu quả hơn rèm trong nhà vì chắn nắng trước khi vào phòng.

Cây xanh giúp mát nhà như thế nào?

Cây xanh trước cửa sổ hướng tây tạo lớp đệm tự nhiên, vừa mát vừa dịu mắt. Cây trồng chậu trên ban công, giàn leo trên mái hiên cũng làm dịu nắng chiều.

Hãy giữ cây vừa phải để không chặn gió, và chọn cây dễ chăm, ít sâu bệnh. Cửa sổ nên được lau chùi định kỳ vì kính bẩn có thể giảm đáng kể lượng ánh sáng vào nhà.

Ghi chú dân gian về nhà thoáng sáng

Ông bà thường nói nhà sáng sủa, thoáng khí là nhà “dễ chịu, hợp ở”, và quan niệm về khí lưu thông trong nhà cũng nhấn mạnh sự thông thoáng. Điều này khớp với kinh nghiệm thực tế: phòng có nắng nhẹ buổi sáng, gió lưu thông giúp giảm ẩm và đem lại cảm giác khỏe khoắn.

Bạn có thể coi đây là gợi ý thêm, còn quyết định chính vẫn nên dựa trên điều kiện thật của ngôi nhà, ngân sách và nhu cầu của người ở.

Lỗi hay gặp khi làm nhà thoáng sáng

Có vài sai lầm lặp lại ở nhiều gia đình, và biết trước thì tránh được.

  • Mở cửa kính lớn hướng tây mà không có mái che hay rèm, khiến nhà nóng vào buổi chiều.
  • Làm giếng trời nhưng không có lam hoặc cửa thoát khí, nên mùa hè khí nóng bí lại.
  • Chỉ lắp một cửa cho mỗi phòng nên gió không thông.
  • Dùng màu tối cho tường và trần, làm phòng tối dù có cửa sổ.

Trước khi sửa, hãy thử đo thực tế: mở cửa vài ngày, xem chỗ nào mát và chỗ nào bí, rồi điều chỉnh từng bước.

Hỏi đáp

Nhà ống không có cửa bên thì lấy sáng thế nào?

Bạn có thể làm giếng trời, khoảng trống giữa nhà, cửa sổ phía sau, ô thoáng cầu thang và dùng tường sáng màu để phản chiếu ánh sáng. Cách này giúp các phòng ở sâu vẫn sáng và thông gió.

Nhà hướng tây nắng chiều gắt nên làm gì?

Có thể dùng mái hiên, lam chắn nắng, rèm dày, kính cách nhiệt và cây xanh che bóng. Hạn chế mở cửa kính lớn ở phía này, đặt kho hoặc nhà vệ sinh ở phần tường hướng tây nếu thiết kế cho phép.

Thông gió tự nhiên có thay được quạt, điều hòa không?

Không hoàn toàn, nhưng giúp giảm thời gian bật máy. Khi nhà có hai luồng gió đối nhau và nơi che nắng tốt, nhiệt độ trong nhà thường dễ chịu hơn, nhất là mùa mát hoặc buổi sáng.

Giếng trời có làm nhà dột hay nóng hơn không?

Giếng trời thiết kế tốt có mái che hoặc lam để chắn mưa và có cửa thoát khí nóng, nên không nhất thiết nóng hơn. Cần chú ý chống thấm và vệ sinh định kỳ để tránh rêu và dột.

Phòng ẩm mốc có cải thiện bằng cách lấy gió không?

Thông gió giúp giảm ẩm đáng kể. Nên mở cửa vào lúc trời khô, phơi đồ nơi thoáng và xử lý nguồn ẩm như thấm dột. Nếu mốc lan rộng hoặc kéo dài, hãy nhờ thợ kiểm tra nguyên nhân.

Nên lấy ánh sáng hướng nào là tốt nhất?

Ánh sáng sáng sớm dịu và dễ chịu nên nhiều gia đình ưa thích, còn ánh sáng phía bắc đều và ít chói. Phía tây cần chắn nắng. Tuy vậy tùy vị trí, hãy quan sát thực tế từng ngôi nhà.

Có nên đặt gương để tăng ánh sáng không?

Có thể. Gương lớn đặt đối diện cửa sổ phản chiếu ánh sáng vào sâu trong phòng. Nên tránh đặt gương hướng thẳng ra nắng gắt vì có thể gây chói và nóng.

Thấy hữu ích? Gửi trang này cho người thân, bạn bè.

Facebook

Chia sẻ trang này

Ảnh xem trước: Lấy sáng, thông gió tự nhiên cho nhà: cửa sổ, giếng trời
nhanso.net Lấy sáng, thông gió tự nhiên cho nhà: cửa sổ, giếng trời Cách lấy sáng và thông gió tự nhiên cho nhà ở: quan sát nắng gió, bố trí cửa sổ, giếng trời, rèm, kính, cây xanh, nhà ống và ghi chú dân gian về nhà t…