Hiểu nắng và gió trước khi mở cửa
Trước khi đặt cửa, hãy quan sát hướng nắng buổi sáng, buổi chiều và hướng gió mùa ở nơi bạn sống. Ở nhiều nơi tại Việt Nam, nắng chiều phía tây thường gắt và nóng, còn nắng sáng dịu hơn; gió thay đổi theo mùa. Nhà biết đón gió mát và tránh nắng gắt sẽ đỡ tốn điện làm mát.
Cách quan sát đơn giản: trong một ngày nắng, ghé nhà hoặc khu đất vào sáng sớm, giữa trưa và cuối chiều, ghi chú nơi nào có nắng và nơi nào bóng râm. Ghi thêm cảm giác gió: lúc nào mát, lúc nào lặng. Vài ghi chú như vậy hữu ích hơn nhiều so với suy đoán.
Nếu đang thuê nhà, hãy xem nhà vào buổi chiều. Phòng nhìn sáng sủa lúc 9 giờ sáng có thể rất nóng khi nắng tây rọi vào.
Cửa sổ và rèmDùng thử ngay trên nhanso.netThông gió xuyên phòng hoạt động thế nào?
Thông gió tốt cần ít nhất hai cửa ở hai phía để không khí đi xuyên qua, giống như một dòng chảy nhỏ trong nhà. Một cửa đơn lẻ chỉ cho gió vào rồi bí lại.
- Cửa đón gió nên thấp hoặc ngang tầm người, cửa thoát gió đặt đối diện hoặc cao hơn.
- Mở cửa phòng nội thất để luồng gió không bị chặn giữa chừng.
- Khi nhà chỉ có một mặt thoáng, thử mở thêm ô thoáng cầu thang hoặc cửa sổ trên cao để khí nóng thoát ra.
- Quạt có thể hỗ trợ đẩy luồng khí theo hướng mình muốn.
Những cách lấy sáng phổ biến
Với nhà ống hoặc nhà sâu, ánh sáng thường chỉ vào được phía trước. Bạn có thể cân nhắc:
- Cửa sổ ở nhiều vị trí, có cánh mở được để vừa lấy sáng vừa lấy gió.
- Giếng trời hoặc khoảng trống giữa nhà, kèm lam hoặc mái che để không dột khi mưa.
- Cửa kính lớn ở phía ít nắng, kính hai lớp hoặc kính phản quang ở phía nắng gắt.
- Tường sáng màu và sàn nhẹ giúp ánh sáng phản chiếu sâu vào trong.
- Cầu thang có ô thoáng hoặc lan can kính để ánh sáng đi qua các tầng.
Khi dùng giếng trời, nên có cửa hoặc lam điều chỉnh được để hút khí nóng lên cao vào mùa hè và hạn chế mưa tạt vào nhà.
Nhà ống, nhà liền kề: nên làm gì khi chỉ có một mặt thoáng?
Đây là tình huống phổ biến ở thành phố. Mặt tiền hẹp, hai bên là tường chung, ánh sáng chủ yếu từ trước và sau. Bạn vẫn có thể cải thiện đáng kể bằng vài điểm nhỏ.
- Mở một khoảng trống nhỏ giữa nhà, dù chỉ rộng một hai mét, thường có tác dụng lớn hơn nhiều cửa sổ nhỏ.
- Đặt phòng sinh hoạt chung ở nơi gần giếng trời hoặc cửa sổ, phòng cần riêng tư đặt ở phần còn lại.
- Chọn cửa trong nhà có phần kính mờ hoặc ô thoáng để ánh sáng đi qua nhưng vẫn giữ riêng tư.
- Hạn chế đặt tủ cao chắn trước cửa sổ và giếng trời.
Nếu nhà đã xây xong mà không thể phá, hãy cân nhắc quạt thông gió ở nhà vệ sinh và bếp, đèn sáng hơn ở khu vực tối, cùng gương lớn đặt đối diện cửa sổ để phản chiếu ánh sáng.
Rèm, kính và cách chắn nắng gắt
Nắng quá nhiều cũng làm nhà nóng. Rèm hai lớp (một lớp mỏng lấy sáng, một lớp dày che nắng), mái hiên, lam chắn nắng hoặc giàn cây leo đều giúp giảm nhiệt.
Khi chọn kính, cân nhắc phía cửa: phía nắng gắt nên dùng kính cách nhiệt hoặc phản quang, phía ít nắng có thể dùng kính thường để lấy tối đa ánh sáng. Rèm cuốn ngoài cửa sổ thường hiệu quả hơn rèm trong nhà vì chắn nắng trước khi vào phòng.
Cây xanh giúp mát nhà như thế nào?
Cây xanh trước cửa sổ hướng tây tạo lớp đệm tự nhiên, vừa mát vừa dịu mắt. Cây trồng chậu trên ban công, giàn leo trên mái hiên cũng làm dịu nắng chiều.
Hãy giữ cây vừa phải để không chặn gió, và chọn cây dễ chăm, ít sâu bệnh. Cửa sổ nên được lau chùi định kỳ vì kính bẩn có thể giảm đáng kể lượng ánh sáng vào nhà.
Ghi chú dân gian về nhà thoáng sáng
Ông bà thường nói nhà sáng sủa, thoáng khí là nhà “dễ chịu, hợp ở”, và quan niệm về khí lưu thông trong nhà cũng nhấn mạnh sự thông thoáng. Điều này khớp với kinh nghiệm thực tế: phòng có nắng nhẹ buổi sáng, gió lưu thông giúp giảm ẩm và đem lại cảm giác khỏe khoắn.
Bạn có thể coi đây là gợi ý thêm, còn quyết định chính vẫn nên dựa trên điều kiện thật của ngôi nhà, ngân sách và nhu cầu của người ở.
Lỗi hay gặp khi làm nhà thoáng sáng
Có vài sai lầm lặp lại ở nhiều gia đình, và biết trước thì tránh được.
- Mở cửa kính lớn hướng tây mà không có mái che hay rèm, khiến nhà nóng vào buổi chiều.
- Làm giếng trời nhưng không có lam hoặc cửa thoát khí, nên mùa hè khí nóng bí lại.
- Chỉ lắp một cửa cho mỗi phòng nên gió không thông.
- Dùng màu tối cho tường và trần, làm phòng tối dù có cửa sổ.
Trước khi sửa, hãy thử đo thực tế: mở cửa vài ngày, xem chỗ nào mát và chỗ nào bí, rồi điều chỉnh từng bước.