Nên chuẩn bị nghỉ hưu từ khi nào và bắt đầu từ đâu?
Lý tưởng nhất là bắt đầu vài năm trước khi nghỉ, vì có những việc cần thời gian như điều chỉnh chi tiêu, thử sở thích mới hay xây thói quen sức khỏe. Nếu bạn đã gần mốc nghỉ, vẫn nên bắt đầu ngay, chỉ là ưu tiên khác đi.
Cách đơn giản để khởi đầu là chia việc thành ba mảng: tiền bạc, sức khỏe, và cuộc sống hằng ngày (sở thích, quan hệ, nơi ở). Mỗi mảng viết ra giấy hai hoặc ba việc cụ thể, thay vì để chung chung trong đầu.
Tính tuổi nghỉ hưuDùng thử ngay trên nhanso.netNhìn lại tài chính một cách tổng quát
Khi không còn lương hằng tháng, nguồn thu thay đổi nên chi tiêu cũng cần được xem lại. Bài này không đưa ra lời khuyên đầu tư, chỉ gợi ý những việc nên rà soát.
- Liệt kê các khoản chi cố định và chi tiêu thường ngày để biết mỗi tháng cần khoảng bao nhiêu.
- Kiểm tra quá trình đóng bảo hiểm xã hội và ước tính lương hưu dự kiến.
- Xem lại bảo hiểm y tế và cách thanh toán khi khám chữa bệnh.
- Cân nhắc hoàn tất các khoản nợ lớn trước khi nghỉ nếu có thể.
- Khi cần quyết định về tiết kiệm hay đầu tư, nên tham khảo tư vấn chính thức từ tổ chức có chuyên môn.
Thử sống một vài tháng với mức chi tiêu dự kiến của thời nghỉ hưu ngay từ khi còn đi làm, bạn sẽ thấy rõ ngân sách có phù hợp hay không.
Ví dụ minh họa: lập bảng chi tiêu cho tháng nghỉ hưu
Hãy chia chi tiêu thành ba nhóm để dễ nhìn. Con số dưới đây chỉ là ví dụ minh họa với số tròn, bạn thay bằng số thật của mình.
- Chi cố định: tiền nhà hoặc sửa chữa, điện nước, internet, bảo hiểm. Giả sử tổng cộng 4 triệu mỗi tháng.
- Chi sinh hoạt: ăn uống, đi lại, thuốc men thường dùng. Giả sử 5 triệu.
- Chi linh hoạt: thăm thân, du lịch gần, quà cháu, sở thích. Giả sử 2 triệu.
Cộng lại là 11 triệu mỗi tháng. So con số này với khoản thu dự kiến như lương hưu và các nguồn khác của bạn. Nếu thiếu, hãy xem nhóm nào cắt được trước, thường là nhóm linh hoạt, thay vì cắt thuốc men hay chi phí khám bệnh.
Nên để thêm một quỹ riêng cho chi phí y tế bất ngờ, vì sức khỏe là khoản khó đoán nhất ở tuổi này.
Sức khỏe và thói quen mỗi ngày
Sức khỏe là nền tảng của những năm nghỉ hưu. Khám sức khỏe định kỳ, theo dõi huyết áp, đường huyết và mỡ máu giúp phát hiện sớm những vấn đề thường gặp ở tuổi này. Hãy làm theo hướng dẫn của bác sĩ về điều trị và tái khám.
- Vận động vừa sức đều đặn như đi bộ, dưỡng sinh, bơi lội.
- Ăn đủ chất, giảm bớt đồ quá mặn hoặc quá ngọt, uống đủ nước.
- Giữ giờ ngủ ổn định, tránh để ngày nghỉ biến thành nằm dài.
- Rèn trí nhớ bằng đọc sách, học điều mới, chơi cờ hoặc trò chuyện.
Một ngày nghỉ hưu nên trông như thế nào?
Nhiều người nghỉ rồi mới nhận ra mình không có khung giờ nào. Không còn tiếng chuông báo thức cũng dễ kéo theo giờ ăn ngủ lộn xộn. Một thời khóa biểu mềm sẽ giúp bạn có điểm tựa.
- Giữ giờ thức dậy gần giống thời đi làm, chênh vừa phải.
- Buổi sáng dành cho vận động và việc cần sức.
- Buổi trưa ăn nghỉ đúng giờ, ngủ trưa ngắn nếu cần.
- Buổi chiều dành cho sở thích, gặp bạn, việc nhà nhẹ nhàng.
- Buổi tối gọi điện cho con cháu, đọc sách, đi ngủ đúng giờ.
Không cần cứng nhắc. Chỉ cần mỗi ngày có ít nhất một việc để mong chờ và một lý do để ra khỏi nhà.
Sở thích, kết nối và gia đình
Nhiều người thấy hụt hẫng sau khi nghỉ vì mất đi nhịp công việc và các mối quan hệ đồng nghiệp. Hãy chuẩn bị những điều lấp vào khoảng trống ấy từ sớm.
- Thử một sở thích đã ấp ủ lâu như làm vườn, vẽ, nấu ăn, đọc sách, du lịch gần.
- Tham gia câu lạc bộ, hội cựu đồng nghiệp hoặc hoạt động cộng đồng.
- Có thể nhận công việc bán thời gian hay tình nguyện nếu bạn muốn vẫn đóng góp.
- Trò chuyện cởi mở với vợ hoặc chồng, con cháu về dự định sống, nơi ở và cách hỗ trợ lẫn nhau.
Mỗi gia đình có cách sắp xếp riêng, nên điều quan trọng là mọi người cùng hiểu mong muốn của nhau, tránh mỗi người một suy nghĩ.
Hãy viết ra ba việc bạn muốn làm trong năm đầu nghỉ hưu. Có mục tiêu cụ thể sẽ giúp bạn bước vào giai đoạn mới với tâm thế chủ động.
Vợ chồng cùng ở nhà cả ngày: nên thống nhất những gì?
Sau nhiều năm mỗi người một lịch, việc hai người ở nhà cả ngày có thể gây va chạm nhỏ về cách sắp xếp nhà cửa, giờ giấc, việc bếp núc. Hãy bàn với nhau trước khi nghỉ.
- Ai làm việc nhà nào, để không ai cảm thấy gánh hết.
- Mỗi người có thời gian và không gian riêng, kể cả một góc nhỏ trong nhà.
- Kế hoạch đi chơi chung và sở thích riêng.
- Cách chia sẻ khi một người muốn đi xa, người kia muốn ở nhà.
Với người sống một mình, kế hoạch quan trọng là duy trì liên lạc đều đặn với bạn bè, con cháu và cộng đồng để tránh cô đơn kéo dài.
Làm sao tránh cảm giác hụt hẫng và trống trải?
Cảm giác mất phương hướng trong vài tháng đầu là bình thường. Công việc từng cho bạn vai trò, lịch sinh hoạt và cảm giác được cần đến; khi mất đi, bạn cần dựng lại những thứ ấy theo cách khác.
Hãy cho mình thời gian nghỉ ngơi thực sự khoảng vài tuần đầu, rồi dần dần thêm hoạt động. Đừng lao ngay vào việc mới chỉ vì sợ rảnh. Nếu buồn kéo dài, mất ngủ hoặc mất hứng thú với mọi thứ, hãy chia sẻ với người thân hoặc nhờ chuyên gia tâm lý hỗ trợ.
Nhìn lại những điều mình muốn làm từ lâu mà chưa có thời gian cũng giúp ích. Danh sách ấy là la bàn cho những năm sắp tới.